
شیعه نیوز | افراد دیابتی برای لذت بردن از طعم شیرینی لزوماً مجبور به حذف کامل آن از برنامه غذایی خود نیستند. نوع آرد، میزان قند افزوده، مقدار کربوهیدرات و اندازه هر وعده تعیین میکند که یک شیرینی تا چه اندازه بر قند خون تأثیر بگذارد.
به گزارش «شیعه نیوز»، بسیاری از افراد هنگام خرید کیک و شیرینی تنها به عبارتهایی مانند «بدون شکر» یا «رژیمی» توجه میکنند؛ درحالیکه برخی از این محصولات همچنان حاوی نشاسته، قندهای طبیعی یا چربی فراوان هستند. متخصصان تغذیه توصیه میکنند بهجای حذف کامل خوراکیهای شیرین، انتخاب مواد اولیه مناسب و کنترل مقدار مصرف در اولویت قرار گیرد.
چه شیرینیهایی برای افراد دیابتی مناسب هستند؟
شیرینیهایی که قند افزوده کمتری دارند، از مواد اولیه مغذی تهیه شدهاند و مقدار کربوهیدرات آنها مشخص است، معمولاً انتخاب قابلکنترلتری هستند. در میان گزینههای خانگی، چند نوع شیرینی را میتوان با تغییر دستور تهیه، متناسبتر با برنامه غذایی افراد دیابتی آماده کرد.
۱. کیک و کوکی جو دوسر: این غله کامل حاوی فیبر محلولی به نام بتاگلوکان است که میتواند به کندتر شدن جذب کربوهیدرات کمک کند. برای تهیه کوکی دارچینی، بیسکویت گردویی یا کیک خانگی، خرید جو دوسر پرک امکان استفاده از ماده اولیهای پرفیبر را فراهم میکند. البته مقدار شکر افزوده و اندازه هر سهم همچنان اهمیت دارد.
۲. شیرینی بادامی: آرد بادام نسبت به آرد سفید، کربوهیدرات کمتر و چربیهای غیراشباع بیشتری دارد. شیرینی بادامی کمشکر میتواند گزینه مناسبی باشد؛ بهشرط آنکه مقدار مصرف کنترل شود.
۳. کیک سیب و دارچین: استفاده از سیب تازه و دارچین میتواند بدون نیاز به شکر فراوان، طعم مطلوبی ایجاد کند. بهتر است برای تهیه آن از آرد کامل و مقدار محدودی شیرینکننده استفاده شود.
۴. مافین گردو و ماست: ماست ساده و گردو به افزایش پروتئین و چربیهای مفید کمک میکنند. این ترکیب در قالب مافینهای کوچک، امکان کنترل مقدار مصرف را آسانتر میکند.
۵. کوکی کره بادامزمینی: ترکیب کره بادامزمینی بدون شکر افزوده، تخممرغ و مقدار کمی آرد میتواند شیرینی خانگی خوشطعمی ایجاد کند. بااینحال، کالری و چربی آن نیز باید در نظر گرفته شود.
در میان این گزینهها، شیرینیهای تهیهشده از غلات کامل به دلیل فیبر بیشتر و قابلیت ترکیب با مغزها، انتخاب مناسبی برای ایجاد تنوع غذایی هستند؛ اما هیچکدام بهتنهایی تضمینکننده ثابت ماندن قند خون نیستند.
آیا کیک جو دوسر برای دیابتیها مناسب است؟
کیک تهیهشده از آرد جو دوسر به دلیل داشتن فیبر محلول بتاگلوکان میتواند نسبت به برخی کیکهای تهیهشده با آرد سفید، انتخاب مناسبتری برای کنترل قند خون باشد؛ بهویژه اگر با قند افزوده کمتر و ترکیباتی مانند گردو و دارچین تهیه شود.
برای تهیه سریعتر، پودر کیک جو دوسر با آرد ۱۰۰ درصد جو دوسر و بدون مواد نگهدارنده و شیرینکننده مصنوعی، گزینهای کاربردی است. انواع آماده و نیمهآماده آن نیز امکان تهیه کیک خانگی با ترکیبات دلخواه را فراهم میکنند.
بااینحال، میزان کربوهیدرات، قند افزوده و اندازه هر وعده همچنان باید کنترل شود؛ زیرا کیک جو دوسر نیز بدون کربوهیدرات نیست.
کدام شیرینیها قند خون را کمتر افزایش میدهند؟
شیرینیهای تهیهشده با آرد بادام، غلات کامل، فیبر، پروتئین و مغزها ممکن است نسبت به شیرینیهای حاوی آرد سفید، شکر و نشاسته فراوان، قند خون را آهستهتر افزایش دهند.
در این میان، شاخص گلیسمی (GI) سرعت افزایش قند خون و بار گلیسمی (GL) تأثیر مقدار کربوهیدرات مصرفی را نشان میدهند. بنابراین، حتی شیرینیهای کمشکر و پرفیبر نیز باید در مقدار کنترلشده مصرف شوند؛ زیرا واکنش قند خون افراد متفاوت است.
آیا شیرینی بدون شکر برای دیابتیها بیضرر است؟
خیر. بسیاری از کیکها و بیسکویتهای بدون شکر همچنان حاوی آرد سفید، نشاسته و کربوهیدرات هستند که میتوانند قند خون را افزایش دهند. همچنین عسل، خرما، شیره انگور و شیره خرما با وجود طبیعی بودن، حاوی قند هستند.
برای تهیه شیرینی دیابتی میتوان از شیرینکنندههای مجاز مانند استویا و سوکرالوز مناسب پخت استفاده کرد. بااینحال، برخی محصولات رژیمی حاوی مالتیتول و سوربیتول هستند که مصرف زیاد آنها ممکن است باعث مشکلات گوارشی شود. بنابراین، بررسی کربوهیدرات کل و ترکیبات محصول ضروری است.
طرز تهیه شیرینی خانگی مخصوص دیابتیها
یکی از مزیتهای پخت شیرینی در خانه، اطلاع دقیق از نوع آرد، مقدار شیرینکننده و چربی مصرفی است. برای نمونه، میتوان کوکی دارچینی و گردویی را بدون افزودن شکر معمولی تهیه کرد.
مواد لازم برای ۱۲ کوکی کوچک:
· جو دوسر پرک ریز: ۱۰۰ گرم
· تخممرغ: ۱ عدد
· ماست یونانی ساده: ۶۰ گرم
· گردوی خردشده: ۲۰ گرم
· دارچین: نصف قاشق چایخوری
· بیکینگپودر: نصف قاشق چایخوری
· شیرینکننده مناسب پخت: در صورت نیاز، مطابق دستور سازنده
ابتدا مواد را مخلوط کنید تا خمیری نسبتاً منسجم به دست آید. سپس خمیر را به ۱۲ قسمت تقسیم کرده و روی سینی فر شکل دهید. کوکیها را در فر از پیش گرمشده با دمای ۱۸۰ درجه سانتیگراد، حدود ۱۲ تا ۱۵ دقیقه بپزید.
برای تهیه شیرینیهای متنوعتر نیز خرید جو دوسر پرک امکان آماده کردن کوکی سیب و دارچین، بیسکویت گردویی و شیرینیهای خانگی با ترکیبات دلخواه را فراهم میکند.
این دستور شکر افزوده ندارد، اما همچنان حاوی کربوهیدرات است و مصرف آن باید متناسب با برنامه غذایی فرد باشد.
افراد دیابتی روزانه چقدر شیرینی میتوانند بخورند؟
مقدار مشخصی از شیرینی وجود ندارد که برای تمام افراد دیابتی مناسب باشد. نوع دیابت، داروهای مصرفی، فعالیت بدنی و میزان کربوهیدرات سایر وعدهها در تعیین مقدار مناسب نقش دارند.
براساس راهنمای مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا، یک برش کوچک کیک ساده با وزن حدود ۲۸ گرم میتواند تقریباً ۱۵ گرم کربوهیدرات داشته باشد؛ البته مقدار واقعی به دستور تهیه بستگی دارد.
برای افرادی که انسولین مصرف میکنند، محاسبه کربوهیدرات و هماهنگی آن با برنامه درمانی اهمیت ویژهای دارد. به همین دلیل، بهتر است شیرینی بهصورت گهگاهی و در مقدار کنترلشده مصرف شود.
نکاتی برای انتخاب های سالم در افراد دیابتی
هنگام خرید شیرینی مخصوص دیابتیها، بهجای اعتماد به تبلیغات، ترکیبات محصول را بررسی کنید؛ زیرا برخی شیرینیهای آماده اطلاعات دقیقی درباره قند، آرد و چربی ندارند.
۱. کربوهیدرات کل و قند افزوده را در جدول ارزش غذایی بررسی کنید.
۲. شیرینیهای حاوی آرد کامل، فیبر و مغزها را در اولویت قرار دهید.
۳. به اندازه هر سهم و مقدار کربوهیدرات آن توجه کنید.
۴. هنگام خرید، ترکیبات، تاریخ انقضا و مجوز بهداشتی را بررسی کنید.
۵. در پخت خانگی، از مواد اولیه مشخص استفاده کرده و مقدار شکر، روغن و افزودنیها را کنترل کنید.
بهترین جایگزین قند برای چای چیست؟
چای بدون شکر یکی از بهترین انتخابها برای کاهش دریافت قند افزوده است. افرادی که به طعم شیرین عادت دارند، میتوانند بهتدریج مقدار شیرینکننده را کاهش دهند یا از گزینههای مجاز مانند استویا استفاده کنند.
برای کسانی که ترجیح میدهند کنار چای خوراکی میل کنند، چند عدد مغز بدون نمک، یک کوکی کمشکر، مقدار کمی شیرینی بادامی یا برش کوچکی از کیک خانگی با کربوهیدرات مشخص، گزینههایی قابلبررسی هستند.
البته این خوراکیها جایگزین مستقیم و بدون کربوهیدرات قند محسوب نمیشوند و مقدار مصرف آنها اهمیت دارد.
متخصصان تغذیه تأکید میکنند که افراد مبتلا به دیابت برای داشتن برنامه غذایی سالم، همیشه به حذف کامل شیرینی نیاز ندارند. انتخاب مواد اولیه مناسب، توجه به فیبر و کربوهیدرات، کنترل اندازه وعده و پرهیز از مصرف بیرویه شیرینیهای بهاصطلاح رژیمی میتواند به مدیریت بهتر قند خون کمک کند.