عصر امام زین العابدین(علیهالسلام) عصر اندوه و ماتم بود. مسلمانان به خصوص شیعیان متأثر از حادثه دلخراش کربلا بودند. ام بنی امیه و مروانیان در این زمان مست قدرت و پیروزی بودند. در این زمان فرهنگ شیعه با توجه به وضعیت به وجود آمده گسترش خوبی داشته و حتی در این زمان بود که برخی برای انتقام خود حسین(علیهالسلام) قیام کردند و نهضتهای شیعی علیه دستگاه بنی امیه به وجود آمد. این مقاله به اموری پرداخته که به این موضوع ارتباط دارند.
کد خبر: ۱۹۴۳۷۵ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۰۳
مذهب شیعه که همان مذهب اهل بیت (علیهمالسلام) است تبلور اسلام ناب است. به این معنا که مسلمانان پس از رسول گرامی اسلام(صلیالله علیه و آله)به فرقه های مختلف و متعددی تقسیم شدند و شخص پیامبر گرامی اسلام(صلیالله علیه و آله) افتراق مسلمانان را به گروهای مختلف پیشبینی کرده بود و از اینرو باید آن فرقه ای که بر اسلام منطبق است از سوی خود آن حضرت معرفی می گردید. در این مقاله بیان شده که شیعه توسط شخص رسول گرامی اسلام(صلیالله علیه و آله) تأسیس گردیده است.
کد خبر: ۱۹۴۳۷۴ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۰۳
شیعه امامیه تاریخ پر ماجرایی دارد. شیعه قبل از اینکه در ایران به رسمیت برسد و مذهب رسمی این کشور شود، در مناطق دیگر دنیا حضور داشته و باعث تحولات فرهنگی و علمی در این مناطق شده است. شیعه پیش از اینکه در ایران حضور گسترده داشته باشد در خراسان قدیم حضور پررنگ تری داشته است. از مناطقی که شیعه در آنها فعالیت فرهنگی و علمی داشته شهرهای مکه، مدینه، جبل عامل و حلب است. در این مقاله به تاریخ شیعه در این شهرها پرداخته شده است.
کد خبر: ۱۹۴۳۷۱ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۰۳
در قرن ششم و بعد از آن، علمای بزرگی ظهور کرده که نام و یاد آنان در حوزه علمی شیعه همچنان می درخشد و آثار آنان هنوز مورد استفاده تشنگان معرفت است، در این دو قرن، می توان به ابن شهر آشوب مازندرانی، ابومنصور طبرسی و فتّال نیشابوری در قرن ششم و سید بن طاووس حسنی، ابن میثم بحرانی، سدید الدین حمصی رازی، نصیر الدین طوسی، محقّق حلی و یوسف بن علی بن مطهر حلّی از قرن هفتم اشاره کرد.
کد خبر: ۱۹۴۳۶۵ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۰۳
دوران امام جواد و امام هادی(علیهماالسلام) از دورانهای سخت و پر اختناق علیه شیعیان بوده است. امام جواد (علیهالسلام) بعد از شهادت امام رضا(علیهالسلام) در کودکی به امامت رسید. شیعیان در زمان این دو امام (علیهماالسلام) در کوفه و عراق و ری و قم حضور داشته اند. از سوی دیگر مرکز حکومت عباسیان بغداد عراق بود از اینرو ارتباط شیعیان با این دو امام همام خالی از موانع نبوده است. در این نوشتار مختصر به صورت اجمالی به تاریخ شیعه در عصر این دو امام اشاره شده است.
کد خبر: ۱۹۴۳۶۳ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۰۳
حکام اموی و عباسی فعالیت همه امامان شیعه را کنترل نموده و از ارتباط آنان با شیعیان مانع می شدند و در نهایت به شیوه های مختلف امامان را به شهادت می رساند. از میان عصرهای ائمه (علیهمالسلام) عصر امام باقر و امام صادق (علیهمالسلام) بهترین فرصت برای فعالیت علمی و فرهنگی این دو امام آماده شده بود. دلیل آن ظهور عباسیان در برابر امویان بود که از فشارهای امویان کاسته و عباسیان هم در همین دوران تازه به قدرت رسیده بودند. در مقاله کوتاه به وضعیت شیعه در این عصر اشاره شده است.
کد خبر: ۱۹۴۳۶۱ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۰۳
عصر امام سجاد (علیهالسلام) با سایر عصرها متفاوت است. زیرا امامت امام سجاد (علیهالسلام) پس از شهادت امام حسین (علیهالسلام) و حادثه غمناک عاشورا آغاز می گردد. در این زمان دستگاه حکومتی بنی امیه به خاطر حادثه عاشورا متزلزل گردید و زمینه فعالیتها علیه این حکومت به وجود آمده بود. در این عصر شیعیان توانستند خود شان را نشان داده و دربرابر بنی امیه عرض اندام کنند. در این نوشته کوتاه از وضعیت شیعیان در این عصر به صورت اجمال اشاره شده است.
کد خبر: ۱۹۴۳۵۹ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۰۳
در عصر ائمه شاگردان آنان، متکفل ترویج عقاید حق بوده اند که از بعضی آنها آثاری به یادگار مانده و بسیاری دیگر در قالب احادیث و روایات از طریق آنان از اهل بیت(علیهمالسلام) به ما رسیده است. قرن چهارم و پنجم هجری، قرن ظهور متکلمین بزرگ شیعه، و پایه گذاران مکتب کلامی شیعه است که نقش مهمی را در تبیین مسائل کلامی اهل بیت (علیهالسلام) و تحکیم ریشه های اعتقادی شیعه داشته اند. در این مقاله به نقش متکلمین صده های اول شیعه به صورت مختصر پرداخته می شود:
شیخ صدوق (۳۰۶ـ۳۸۱ ه )
کد خبر: ۱۹۴۳۵۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۰۳
در زمان امام حسین (علیهالسلام) پس از اینکه یزید بن معاویه به قدرت رسید سخت ترین شرایط بر شیعیان مستولی گردید و به خصوص شیعیان کوفه در معرض اذیت و آزار دولت یزید قرار داده شدند و همین مسئله باعث شد کوفیان از امام حسین (علیهالسلام) دعوت کنند که آنان را از ظلم حکومت یزید نجات دهد. در این نوشته به صورت بسیار اجمالی از متون تاریخی وضعیت شیعیان در این عصر منعکس گردیده است.
کد خبر: ۱۹۴۳۵۴ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۰۳
کانون مذهب شیعه بر محور اهل بیت (علیهمالسلام) در مدینه و کوفه بود و از آنجا تدریجا به اقصی نقاط دنیا منتشر شده است. یکی از این مناطق خراسان و ایران است که مذهب شیعه در میان مردم آن به تدریج گسترش پیدا کرده است. نفوذ شیعه در این مناطق دارای عوامل خاصی بوده است که در این مقاله به این عوامل و کیفیت گسترش مذهب شیعه پرداخته شده است.
کد خبر: ۱۹۴۳۴۹ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۰۳
پیشینۀ تشیع در قلمرو ممالیک (۶۴۸-۹۲۳ق)، به ویژه در مصر، به صدر اسلام برمیگردد. در قلمرو ممالیک، تشیع در قرنهای نخستین، حتی با وجود سیاستهای خشن بنیامیه و بنیالعباس علیه شیعیان فراگیر بود. با رویکارآمدن خلافت شیعی فاطمیان، تشیع هرچه بیشتر رشد کرد. با وجود سختگیریهای ایوبیان، تشیع همچنان تا اوایل عهد حکومت ممالیک، فعال بود؛ اما پس از آن، اثر چندانی از تشیع باقی نمانده بود. این مقاله به دنبال پاسخ این است که چرا تشیع در قلمرو ممالیک از رشد و گسترش لازم باز ماند و نتوانست همانند مناطقی چون عراق و ایران گسترش یابد؟
کد خبر: ۱۹۴۳۴۷ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۰۳
در زمان خلافت ابوبکر شیعیان بسیار اندک بودند و برخی از آنان هم در اثر فشار حکومت پیروی امام علی(علیهالسلام)ابراز نمی کردند. به هر حال شیعیان بعد از وفات رسول خدا (صلیالله علیه و آله) نیز به تلاش خود در راه عملی کردن دستور پیامبر (صلیالله علیه و آله) در رابطه با امام علی (علیهالسلام) ادامه دادند، و در این راه اقداماتی انجام دادند که به برخی از آنها اشاره می کنیم:
کد خبر: ۱۹۴۳۴۴ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۰۳
نوشتار حاضر از روش تاریخ نگاری مکتب آنال، و با نگاه و گرایش جامعه شناسانه به تاریخ، برای بررسی نقش دین و مذهب تشیع در ایران عصر صفوی بهره جسته است. مهم ترین دستاورد و یافته این نوشته، شناسایی و تحلیل برخی از باورها، آیین ها، نهادها، و نمادهای شیعی است که در فرآیند شکل گیری هویت جمعی ایرانیان این دوره، نقش و کارکرد مثبتی داشته است. از این رو این نوشتار عوامل و موضوعاتی را بررسی کرده که در عملکرد و رفتار اجتماعی ایرانیان عصر صفوی، تأثیرگذار بود و با تقویت هویت شیعی در جامعه ایرانی، مقدمات شکل گیری ملت و کشور شیعی مستقلی را فراهم کرد.
کد خبر: ۱۹۴۳۴۱ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۰۳
علمای شیعه به آن دسته از دانشمندان گفته میشود که پس از غیبت کبری امام دوازدهم شیعه به اشاره آن حضرت وظایف امامت را انجام داده و از اصول و ارزشها و احکام دین اسلام پاسداری مینمایند. اگر چه در دوران حضور امامت (تمام ائمه) عدهای به نام اصحاب و شاگردان ائمه گروهی از علمای شیعه را تشکیل میدهند[۱][۲] امّا در این نوشتار منظور از علمای شیعه حافظان دین، علمای دوران غیبت کبری است که در حفظ تشیع نقش بسیار اساسی و برجستهای را ایفاء نمودهاند که به اختصار به برخی از این موارد اشاره مینماییم.
کد خبر: ۱۹۴۳۳۹ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۰۳
تاریخ اجتماعى عهدهدار کشفلایههاى پنهان و بررسى سبک زندگى و نوع تفکر انسانهاى پیشین است. نویسنده در این مقاله بر مبناىهمین رویکرد سعى مىکند تا وضعیت اجتماعى و سبک زندگى شیعیان را در قرن پنجم هجرى بررسى نماید.بر این اساس، در ابتدا عوامل مؤثر در شکلگیرى تاریخ اجتماعى؛ نظیر نژاد، مذهب، وضعیت جغرافیایى و…،بررسى مىگردد و در ادامه به مؤلفههاى تاریخ اجتماعى؛ از قبیل معیشت، آداب و رسوم، نظام ارتباطى عالماندینى با مردم، مهاجرتها و جابهجایىهاى شیعیان و…، پرداخته خواهد شد.
کد خبر: ۱۹۴۳۳۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۰۳
عصر خلافت عمر و عثمان پیشوای شیعیان در ازوا قرار داشت هرچند در برخی موارد امام علی(علیهالسلام) به عمر مشوره می داد اما در زمان خلافت عثمان شیعیان علی به علت اینکه عثمان بنی امیه را در دستگاه حکومتی گزینش کرده بود تحت فشار قرار گرفت و حتی از روش حکومتی شیخین نیز منحرف شد. در این نوشته به صورت مختصر به وضعیت شیعیان در این زمان اشاره شده است.
کد خبر: ۱۹۴۳۳۲ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۰۳
در دوره صفویان علمای برجسته شیعی نقش اساسی در گسترش مذهب شیعه داشته اند. صفویان که در قرن دهم ظهور کردند، توانستند چند پارهگی ایجاد شده بر نواحی مختلف را از بین برده و یک حکومت مرکزی ملی تشکیل دهند، این سلسله از سال ۹۰۷ تا ۱۱۴۸ یعنی ۲۴۱ سال در ایران حکومت کردند. شاه اسماعیل اول و فرزندش شاه طهماسب و شاه عباس اول خدمات چشم گیری به ایران و تشیع نمودند و ایران به همت آنان رسماً مهد تشیع شد.
کد خبر: ۱۹۴۳۲۷ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۰۳
همانگونه که اسلام و هر دینی دیگری با هجرت پیروان آها گسترش پیدا نموده، مذهب شیعه نیز از کانون اصلی خود عربستان و عراق به سایر نقاط دنیا به وسیله هجرت پیروان این مذهب گسترش پیدا کرده است. البته مبلغین و پیام رسانان یک دین و مذهب نیز در گسترش آن نقش به سزایی دارد. یکی از عوامل گسترش مذهب شیعه در ایران هجرت سادات و علویان به این سرزمین بوده که حتی برخی از آنان به عنوان مبلغ در گسترش این مذهب بسیار اثر گذار بوده است. این نوشته به این امر به صورت مختصر ااشاره نموده است.
کد خبر: ۱۹۴۳۲۱ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۰۳
یک از عوامل خاص گسترش مذهب شیعه در ایران، حضور برخی ایرانیان که به آنها موالی می گفتند در کنار عربهای مسلمان است که بعد از اسلام آوردن، با برگشت شان به ایران و ارتباط آنان با خانواده های ایرانی شان مذهب شیعه را در ایران گسترش داده اند. در این مقاله به چگونگی پیوستن ایرانیان با عربها و سپس شیعه شدن آنان اشاره شده است و بیان گردیده که چگنه مذهب شیعه به وسیله آنان به ایران وارد گردید.
کد خبر: ۱۹۴۳۱۷ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۰۳
عصر امام کاظم (علیهالسلام) عصر اختناق بوه و فضای بسیار امنیتی از سوی منصور خلیفه عباسی بر شیعیان حاکم بوده است. در این عصر دسترسی شیعاین به امام خود شان بسیار سخت انجام می گرفته و حتی برخی از شیعیان نمی دانستند در سردرگمی به سر می بردند. اما در عین حال امام کاظم (علیهالسلام) با هر وسیله ممکن برای هدایت شیعیان تلاش نموده و توسط برخی از افراد نزدیک خود در کمال احتیاط و تقیه با شیعیان تماس برقرار می کردند. در این نوشته به صورت اجمال به وضعیت شیعیان در این عصر اشاره شده است.
کد خبر: ۱۹۴۳۱۲ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۰۳
