شیعه نیوز: پس از شهادت حضرت فاطمه زهرا (س)، دختر پیامبر اسلام (ص)، روایات متعددی درباره حوادث پس از شهادت ایشان، از جمله غسل، تشییع و تدفین شبانه نقل شده است. بر اساس برخی روایات، حضرت فاطمه (س) وصیت کرده بودند که مراسم غسل و خاک‌سپاری ایشان شبانه و دور از چشم عموم برگزار شود.
هنگامی که خبر شهادت حضرت فاطمه (س) در مدینه منتشر شد، گروهی از مردم در اطراف منزل ایشان جمع شدند تا در مراسم نماز و تشییع پیکر حضور یابند. بنا بر برخی نقل‌ها، ابوذر از منزل حضرت علی (ع) خارج شد و به مردم اطلاع داد که مراسم به تأخیر افتاده است؛ در نتیجه، مردم متفرق شدند.
بر اساس شماری از گزارش‌های تاریخی و روایی، حضرت فاطمه (س) تمایل نداشتند برخی از افرادی که از آنان ناخشنود بودند، در مراسم غسل و تدفین ایشان حضور داشته باشند.
نحوه غسل حضرت فاطمه زهرا (س)
در برخی روایات آمده است که عایشه پس از شهادت حضرت فاطمه (س) به منزل ایشان مراجعه کرد، اما اسماء بنت عمیس، بنا بر وصیت حضرت، اجازه ورود به او نداد. همچنین در نقل‌هایی آمده است که ابوبکر و عمر بن خطاب در همان شب به خانه حضرت رفتند و از امام علی (ع) خواستند بدون حضور آنان بر پیکر حضرت فاطمه (س) نماز نخواند.
بر اساس روایات نقل‌شده در منابع شیعی، حضرت فاطمه زهرا (س) وصیت کرده بودند که مراسم غسل، کفن و تدفین ایشان شبانه و مخفیانه انجام شود. (بحارالانوار، ج ۴۳، ص ۶۵۹)
در نگاه شیعی، تدفین شبانه و مخفی ماندن محل قبر حضرت فاطمه (س) از رویدادهای مهم تاریخ صدر اسلام به شمار می‌رود و درباره علت و پیامدهای آن، دیدگاه‌ها و تحلیل‌های مختلفی مطرح شده است.
غسل دادن حضرت فاطمه (س)
از امام جعفر صادق (ع) پرسیدند چه کسی حضرت فاطمه (س) را غسل داد؟ ایشان در پاسخ فرمودند:
«حضرت علی (ع)؛ صدیقه بودند و صدیقه را غسل نمی‌دهد مگر صدیق، همان‌گونه که حضرت مریم را حضرت عیسی (ع) غسل دادند و نه کس دیگری.» (به نقل از فاطمه الزهراء، بهجة قلب المصطفی، ص ۵۷۸)
در برخی روایات آمده است که اسماء بنت عمیس نیز در غسل حضرت فاطمه زهرا (س) به امام علی (ع) کمک کرده است. از اسماء نقل شده است:
«فاطمه (س) به من وصیت کرد که فردی جز تو و علی مرا غسل ندهد. به دنبال چنین وصیتی بود که من و علی (ع) او را غسل دادیم.» (طبرسی، اعلام الوری بأعلام الهدی، ص ۱۵۱)
اسماء بنت عمیس که در آخرین لحظات زندگی حضرت فاطمه (س) حضور داشت، امام حسن (ع) و امام حسین (ع) را از شهادت مادرشان آگاه کرد و طبق وصیت حضرت، در غسل ایشان با امام علی (ع) همکاری داشت. در منابع تاریخی همچنین از همکاری اسماء در غسل دادن شماری از زنان دیگر نام برده شده است.
چه کسانی در تشییع جنازه حضرت زهرا (س) حضور داشتند؟
بر اساس گزارش‌های تاریخی، مراسم تشییع و تدفین حضرت فاطمه زهرا (س) طبق وصیت ایشان، شبانه و با حضور شمار محدودی از نزدیکان و یاران اهل‌بیت (ع) برگزار شد. در برخی منابع، از امام علی (ع)، امام حسن (ع)، امام حسین (ع)، عقیل، سلمان فارسی، ابوذر غفاری، مقداد، عمار و بریده به‌عنوان حاضران در این مراسم نام برده شده است. در نقل‌های دیگری نیز نام عباس بن عبدالمطلب، فضل بن عباس، حذیفه و عبدالله بن مسعود آمده است.
در کتاب تاریخ طبری نیز هنگام گزارش دفن حضرت فاطمه (س)، از امام علی (ع)، عباس بن عبدالمطلب و فضل بن عباس نام برده شده است. تفاوت این گزارش‌ها نشان می‌دهد که منابع تاریخی درباره اسامی تمام حاضران، روایت یکسانی ندارند.
درباره اینکه چه کسانی زیر تابوت حضرت فاطمه (س) را گرفتند، فهرست دقیق و مورد اتفاقی در منابع تاریخی وجود ندارد. با این حال، در برخی روایات از حضور ابوذر در انتقال پیکر حضرت برای برگزاری نماز یاد شده است.
بر اساس مجموع این نقل‌ها، امام علی (ع)، امام حسن (ع)، امام حسین (ع) و گروهی محدود از بنی‌هاشم و یاران نزدیک اهل‌بیت (ع) در مراسم شبانه تشییع و تدفین حضرت فاطمه زهرا (س) حضور داشتند.
منابع:مناقب آل ابی‌طالب، ج ۳، ص ۳۶۳؛ اعلام الوری بأعلام الهدی، ج ۱، ص ۳۰۰؛ تاریخ طبری، ج ۱۱، ص ۵۹۸؛ بحارالانوار، ج ۴۳.
قبر حضرت فاطمه زهرا (س) در کدام کشور است؟
قبر حضرت فاطمه زهرا (س) در شهر مدینه، در کشور عربستان سعودی قرار دارد؛ هرچند محل دقیق مزار ایشان مشخص نیست و درباره مکان آن دیدگاه‌های مختلفی در منابع تاریخی و مذهبی مطرح شده است.
چرا قبر حضرت زهرا (س) مخفی است؟
مخفی ماندن قبر حضرت فاطمه زهرا (س) به نحوه تدفین ایشان بازمی‌گردد. بر اساس روایات شیعی، مراسم خاک‌سپاری شبانه انجام شد و محل دقیق مزار برای عموم آشکار نشد. به همین دلیل، پس از گذشت قرن‌ها همچنان درباره مکان دقیق قبر ایشان اتفاق نظر وجود ندارد و چند محل در مدینه به‌عنوان احتمال مطرح شده است.
وقایع بعد از دفن حضرت زهرا (س)
پس از دفن شبانه حضرت فاطمه زهرا (س)، موضوع خاک‌سپاری ایشان بدون اطلاع عمومی در برخی گزارش‌های تاریخی مطرح شده است. بر اساس شماری از منابع شیعی، افرادی برای یافتن محل دفن ایشان به سراغ قبرهای تازه رفتند و موضوع نبش قبرها نیز مطرح شد؛ با این حال، محل دقیق مزار حضرت فاطمه (س) همچنان ناشناخته باقی مانده است.
چرا عمر از نبش قبر حضرت فاطمه (س) منصرف شد؟
در برخی گزارش‌های شیعی آمده است که امام علی (ع) در برابر تصمیم به نبش قبرها ایستادند و اعلام کردند اجازه چنین کاری را نخواهند داد. بر اساس این نقل‌ها، پس از موضع‌گیری ایشان، تصمیم به نبش قبرها پیگیری نشد.
منابع:دلائل الامامة؛ بحارالانوار، ج ۴۳.
انتهای پیام | https://www.shia-news.com/
منبع: نمناک