پاک کردن تنظیمات DHCP و IP روی روتر یعنی تمام آدرسهای فعلی و سرویس DHCP را حذف کنید و روتر را یا به تنظیمات کارخانه برگردانید یا روی یک کانفیگ کاملاً جدید بالا بیاورید تا هیچ اثری از طرح آدرسدهی قبلی باقی نماند. روی روتر Mikrotik این کار معمولا با دستور /system reset-configuration (یا گزینه System → Reset Configuration) انجام میشود و بعد از ریبوت، دستگاه با کانفیگ پیشفرض یا کاملاً خالی بالا میآید و شما باید DHCP و IP را از صفر طراحی کنید.
اگر میخواهید روی روتر Mikrotik تنظیمات DHCP و IP را اصولی پاک کنید، باید اول از کانفیگ فعلی بکاپ بگیرید، سپس ریست را انجام دهید و بعد با یک پلن آدرسدهی جدید، DHCP Server و IP Addressها را از صفر تعریف کنید. برای این کار در سناریوی نرمافزاری، پس از گرفتن export کامل کانفیگ، دستور /system reset-configuration no-defaults=yes را اجرا میکنیم تا روتر بدون کانفیگ پیشفرض بالا بیاید، سپس یک Bridge میسازیم، روی آن IP جدید تعریف میکنیم و بعد DHCP Server را با Pool تازه، Lease Time مشخص و Optionهای موردنیاز (Gateway، DNS، Domain) راهاندازی میکنیم تا دستگاهها بهصورت کنترلشده IP جدید دریافت کنند. در برخی پروژهها که نیاز به کانفیگ استاندارد تکرارشونده داریم (مثلاً چند شعبه با معماری مشابه)، یک اسکریپت روتین تهیه میکنیم و بعد از ریست، از گزینه run-after-reset استفاده میکنیم تا این اسکریپت بهطور خودکار اجرا و DHCP/IP مطابق استاندارد سازمانی بالا بیاید.
در مقابل، در شبکه یک شرکت متوسط، مدیر IT بهدلیل مشاهده چند مشکل در دریافت IP، به ریست کامل روتر فکر میکرد ولی بررسیها نشان داد که مشکل اصلی نه در روتر، بلکه در Lease Time طولانی و چند IP استاتیک تنظیمشده روی خود کلاینتهاست. در این سناریو، بهجای پاککردن کامل تنظیمات DHCP و IP، فقط Lease Time را کوتاه کردیم، رنج DHCP را اصلاح کردیم، تعارضهای IP روی چند کلاینت را برطرف کردیم و اجازه دادیم با Renew شدن Leaseها، شبکه بدون قطعی جدی به حالت پایدار برسد. این تجربه نشان میدهد که تصمیم برای ریست کامل همیشه بهترین انتخاب نیست و گاهی با کمی زیرساختخوانی و اصلاح دقیق DHCP Server، میتوان بدون دستزدن به ساختار کلی فایروال، VPN و Routing، شبکه را پایدار کرد و ریسک از دسترفتن تنظیمات پیچیده را به صفر رساند.
بعد از پاک کردن تنظیمات DHCP و IP و طراحی مجدد، ممکن است متوجه شوید که روتر فعلی از نظر توان پردازشی یا تعداد پورت و قابلیتها پاسخگوی رشد سازمان نیست و باید به فکر ارتقا باشید. بسیاری از مدیران IT سراغ گزینههایی مثل روتر Mikrotik با سریهای CCR و L009 میروند تا در کنار طراحی تمیز DHCP و IP Plan جدید، از نظر سختافزاری نیز برای رشد آینده آماده باشند و با هر افزایش کاربر یا سرویس، مجبور به بازطراحی دوباره زیرساخت نشوند. معمولاً قبل از پیشنهاد خرید، ابتدا وضعیت واقعی مصرف CPU، RAM، Throughput و Pattern ترافیکی را بررسی میکنیم.زمانی به ارتقا توصیه میکنیم که ریست و بهینهسازی نرمافزاری، بهتنهایی جوابگوی نیازهای سازمان نباشد.
در این میان اگر در حال بررسی گزینههای ارتقا هستید، حتماً علاوه بر بررسی مشخصات فنی، موضوعاتی مانند دسترسی به گارانتی، پشتیبانی و قیمت روتر CCR2004-16G-2S+PC را هم با دقت بسنجید تا انتخاب شما صرفاً بر اساس مشخصات روی کاغذ نباشد. در پروژههایی که بار پردازشی بالاتر و چندین سگمنت ترافیکی همزمان داریم، ارزیابی دقیقدر کنار توان پردازشی و تعداد هستههای CPU، کمک میکند تا مطمئن شوید هزینهای که میپردازید، در عمل به کاهش Latency، پایداری بیشتر و امکان پیادهسازی سیاستهای پیچیدهتر DHCP و فایروال منجر میشود. برای سازمانهایی که به دنبال تعادل بین قیمت و امکانات هستند، توجه به جزئیاتی مثل مشخصات سختافزاری، پورتها و قیمت روتر L009UiGS-RM میتواند به تصمیمگیری هوشمندانهتر بین نگهداشتن روتر فعلی و مهاجرت به یک پلتفرم جدید کمک کند.
در سناریوهایی که با بودجه محدود روبهرو هستید اما نیاز به بهبود معماری DHCP و IP دارید، گاهی منطقی است بهجای تعویض فوری تجهیزات، ابتدا ریست کنترلشده و اصلاح کانفیگ فعلی را انجام دهید و فقط در صورتی که بعد از این مرحله همچنان با محدودیت جدی مواجه بودید، سراغ تحلیل دقیقتر قیمت روتر +CCR2004-16G-2S و سایر گزینههای ارتقا بروید. در برخی پروژهها دیدهایم که حتی با یک طراحی مجدد و مستندسازی درست، روترهای موجود برای چند سال دیگر پاسخگو بودهاند و هزینه ارتقا تنها زمانی انجام شده که واقعاً از نظر ظرفیت، تعداد کاربر و سرویس، به سقف توان سختافزار رسیدهاند، نه صرفاً به خاطر بههمریختگی DHCP و IP. در مقابل، جاهایی که رشد کاربران بسیار سریع بوده و نیاز به سرویسهای پیشرفتهتر وجود داشته، ارزیابی دقیق پلتفرمهای مختلف روتر Mikrotik و سایر برندها، در کنار تحلیل TCO (هزینه کل مالکیت)، به مدیران خرید کمک کرده تا تصمیمی بگیرند که هم از نظر فنی و هم مالی توجیهپذیر باشد.
قبل از فکر کردن به ریست کامل روتر و پاک کردن تنظیمات DHCP و IP، ابتدا از خود بپرسید آیا مشکل فعلی با اصلاح رنج DHCP، کاهش Lease Time، رزرو IPهای حساس و برطرفکردن چند Conflict محدود قابل حل نیست، چون این مسیر ریسک بسیار کمتری نسبت به ریست کامل دارد. اگر پس از بررسی متوجه شدید که ساختار آدرسدهی از اساس اشتباه است، چندین DHCP Server بدون مستندات روشن روی روتر فعال است، تغییرات کوچک باعث اختلالهای بزرگ میشود و تیم شما دید شفافی روی کانفیگ فعلی ندارد، در این حالت یک ریست کنترلشده همراه با بکاپ، طراحی IP Plan جدید و تست آزمایشی، منطقیترین انتخاب است. در گام بعد، تصمیم بگیرید که آیا روتر فعلی با کانفیگ بهینه میتواند نیازهای سازمان را پاسخ دهد یا لازم است بهصورت حسابشده، با بررسی دقیق گزینههایی مثل سریهای مختلف روتر Mikrotik و تحلیل فنی و مالی آنها، به ارتقا فکر کنید و در هر دو حالت، استفاده از تجربه یک تیم خبره مانند وینو سرور میتواند کمک کند که این تصمیم، نه براساس حدس و گمان، بلکه بر پایه تحلیل واقعی شبکه، ظرفیت روتر و اهداف کسبوکار شما گرفته شود.