شیعه نیوز | در تازهترین و نگرانکنندهترین تحولات آموزشی و فرهنگی در افغانستان، گزارشها حاکی از آن است که کتابی با عنوان «پرورش ذهن نسل جوان» نوشته مولوی محمدیحیی آخندزاده، که در چندین نوبت توسط یکی از انتشارات کابل منتشر شده است، قرار است وارد نصاب درسی دانشگاههای کشور، بهویژه دانشگاه کابل شود. این اقدام، نگرانیها از ترویج نفرت مذهبی و سیاست تکفیر شیعیان را شدت میبخشد.
به گزارش «شیعه نیوز»، در این کتاب که به زبان پشتو نوشته شده، در صفحه ۱۷۱ آمده است: «اهلِ حق همان اهل سنت هستند.»نویسنده در ادامه تصریح میکند کسانی که از مسیر اهل سنت منحرف شوند، از جمله شیعیان، اسماعیلیه، رافضیان، باطنیان، یزیدیان، یهود، نصارا و دیگر گروههای گمراه، از اهل سنت نبوده و مسیرشان باطل است.
در این کتاب، ترجمه تحریفشده آیه ۱۰۹ سوره بقره نیز به گونهای ارائه شده که بر نزاع مذهبی تأکید دارد و پیروان دیگر مذاهب را بهشدت محکوم میکند.
همچنین منابع محلی و فعالان آموزشی تأکید میکنند که این کتابها هماکنون در مدارس جهادی طالبان تدریس میشوند و در چندین مسابقه کتابخوانی به عنوان منبع اصلی استفاده شدهاند؛ موضوعی که نشاندهنده نفوذ ایدئولوژی تکفیری طالبان در نظام آموزشی و فرهنگی نسل جوان است.
این نخستین نمونه از اقدامات تکفیری طالبان علیه شیعیان نیست. پیشتر، نوراحمد اسلامجار، والی طالبان در هرات، در سال ۱۴۰۰ کتابی با عنوان «مباحث فی العقیده الماتریدية المسمى معتمد ماترید من معتقد ماترید» منتشر کرد که در آن شیعیان را «تکفیری و همدست کفار» معرفی کرده بود. این کتاب به صورت گسترده در کتابخانهها و کتابفروشیها و حتی برخی کتابفروشیهای آنلاین افغانستان توزیع شد.
رسانههای رسمی طالبان، مانند وبسایت المرصاد، نیز بارها شیعیان و فرقههای دیگر را «ضاله و باطل» معرفی کردهاند. در مطلبی که در ۳۱ اوت ۲۰۲۳ منتشر شد، شیعیان، خوارج، قادریه و مرجئه «خودخواه و گمراه کننده» خوانده شدند و مسلمانان از پیروی از آنها منع شدند. اما بعد از اعتراضها آن نوشته برداشته شد.
دو ماه پیش از آن نیز این رسانه شیعیان و خوارج را دشمن دین اسلام معرفی کرده و مدعی شد که آنان در طول تاریخ به پیروان اسلام خیانت کردهاند.
همزمان، رفتار طالبان با شیعیان در سطح عملی نیز نشاندهنده عمق تنفر این گروه است؛ شیعیان غالباً مشرک معرفی شده، ذبیحه آنان نجس دانسته شده و مراسمهای دینیشان بارها هدف حمله و سرکوب قرار گرفته است. در کنار این، استخبارات طالبان با استخدام برخی از چهرههای خودفروخته شیعه تلاش کرده تا حکومت خود را به ظاهر نزدیک به جامعه شیعه نشان دهد، اما این اقدام بیشتر نمایشی و پوششی بر سرکوب واقعی شیعیان است.
تحلیلگران سیاسی هشدار میدهند که این سیاستهای طالبان، همراه با تحریف محتوای دینی، تبلیغات رسانهای، محدود کردن تحصیل و استفاده از کتابهای تکفیری در مسابقات و مدارس جهادی، زمینه را برای نفرت مذهبی، بیثباتی اجتماعی و خطرات امنیتی در کشور فراهم میکند. برخی فعالان و نویسندگان شیعه نیز به شدت از همکاری برخی علمای خودفروخته شیعه با طالبان انتقاد کردهاند و آن را خطرناک و تهدیدی برای آینده سیاسی و دینی میلیونها شیعه افغانستان میدانند.
این وضعیت، در حالی ادامه دارد که جامعه بینالمللی، با وجود آگاهی از سیاستهای تکفیر طالبان، تعامل و همکاری با این گروه را ادامه میدهند؛ امری که به گفته منتقدان، «آتش زیر خاکستر» در روابط طالبان و شیعیان را تقویت میکند.
شیعیان افغانستان امروز در برابر آیندهای سیاسی و اجتماعی نامطمئن قرار دارند و نگرانی اصلی آنها، استمرار سیاستهای تبعیض، سرکوب و تکفیر طالبان است. کارشناسان حقوق بشر و فعالان جامعه مدنی بارها هشدار دادهاند که ادامه این سیاستها نه تنها به نسل کنونی، بلکه به ثبات و آینده کشور نیز آسیب جدی وارد خواهد کرد.