شیعه نیوز | با گذشت بیش از چهار سال از بازگشت طالبان، بررسیهای میدانی و شهادت منابع محلی نشان میدهد که این گروه در یک روند هدفمند و چندلایه، جامعه شیعه افغانستان را از هویت مذهبی، منابع اقتصادی، جایگاه اجتماعی و امنیت روانی محروم کرده اند. طالبان در ظاهر با نمایش چهرهای آرام و «بیطرف» در تلاشاند افکار عمومی را مدیریت کنند، اما در عمل یک سیاست سیستماتیک حذف و بهحاشیهراندن دیگران را پیش میبرند؛ سیاستی که از مدارس و دانشگاه تا ادارات و روستاها گسترده شده است.
به گزارش «شیعه نیوز»، سایت تبلیغاتی طالبان «المرصاد» بارها در اعلامیههای رسمی خود شیعیان را «فرقه ضاله» و «کفر» خوانده؛ موضعی که تصویر واقعی ذهنیت ایدئولوژیک این گروه نسبت به جامعه شیعه را آشکار میسازد.
فشارهای مذهبی؛ حذف هویت دینی از دانشگاه تا مسجد
در جون ۲۰۲۲ طالبان رسماً تدریس فقه جعفری را در دانشگاهها مخصوصا از بامیان متوقف کردند و دانشکده مربوط را تغییر ساختار دادند. چند ماه بعد، در سپتامبر ۲۰۲۲ خانوادههای فقیر و مغارهنشین بامیان به اجبار از محل زندگیشان کوچانده شدند؛ خانوادههایی که طالبان به آنها میگفتند: «کافران! نوبت حکومت شما گذشت.»
در می ۲۰۲۳ طالبان از توزیع فورم تثبیتسویه برای علمای شیعه جلوگیری کردند. علمای بامیانی گفتند که مأموران طالبان صراحتا به آنها گفتند: «فورمه برای شیعیان نیست.»
در سپتامبر ۲۰۲۳ رهبر طالبان فرمان ایجاد «شورای علمای طالبان» را صادر کرد. از بامیان حدود ۳۰ عالم شیعه معرفی شدند، اما هیچکدام از سوی رهبری طالبان تأیید نشدند. در مقابل، یک شورای سنی ـ عمدتاً با گرایش سلفی ـ در مناطق شیعهنشین ایجاد گردید که بهگفته منابع محلی، بسیاری از اعضای آن گروه، شیعیان را «نجس» میدانند.
در جون ۲۰۴ نیز طالبان مضامین فقه جعفری را از مکاتب بامیان حذف کردند. پس از بالا گرفتن اعتراضها، برنامهای نمایشی با حضور افراد وابسته به طالبان برگزار شد و جریان حذف فقه جعفری انکار گردید.
سال ۲۰۲۵؛ اوجگیری پاکسازی اداری و امنیتی
سال ۲۰۲۵ شاهد گسترش بیسابقه پاکسازی اداری بود. دستکم ۶۰ استاد و کارمند شیعه از دانشگاه بامیان اخراج شدند. در ریاستهای کار و امور اجتماعی، مستوفیت، صنعت و تجارت و چندین اداره دیگر، کارمندان شیعهمذهب بهصورت دستهجمعی برکنار شدند.
در میان نزدیک به ۳۰ ریاست بامیان، تنها چهار رئیس شیعه باقی ماندهاند که بهگفته منابع محلی، عملاً زیر فرمان افراد پایینرتبه پشتون عمل میکنند. طالبان افرادی را از میان جامعه شیعه در حکومت گماشتهاند که نقش آنان «غارت مال مردم و تقسیم آن با طالبان» توصیف شده است.
زمین، ملکیت و کوچجبری؛ لایه پنهان اما گسترده سرکوب
منابع محلی در بامیان و دایکندی تأیید کردهاند که طالبان و افراد وابسته به آنان قبالههای ساختگی ملکیت در مناطق حاصلخیز صادر میکنند و علیه زمینهای مردم شیعه اقامه دعوا مینمایند. محاکم طالبان نیز در تمام موارد به نفع مدعیان پشتون رأی داده و به کوچجبری خانوادههای شیعه حکم صادر میکنند.
این روند، بخشی از یک سیاست ساختاری «تغییر بافت جمعیتی» در مناطق مرکزی عنوان شده است.
فشارها فقط به صدور قبالههای جعلی محدود نیست. در مناطق مختلف از جمله ارزگان، ورس بامیان، گیزاب دایکندی و پنجاب بامیان عملیات زودهنگام تصرف زمین، قطع درختان و تهدید ساکنان محلی جریان دارد. دهها خانواده در گیزاب و پنجاب در سالهای اخیر زیر فشار طالبان مجبور به کوچ شدهاند.
اقتصاد، زیربنا و منابع طبیعی؛ انتقال دارایی از مناطق شیعهنشین به ولایتهای پشتون
کمکهای بشری در ولایتهای شیعهنشین بهجای مردم نیازمند، توسط جنگجویان طالبان تقسیم شده است. «عُشر» سنگین از مردم بامیان و دایکندی گردآوری میشود، اما هیچگاه برای خدمات در این مناطق مصرف نشده است.
بهگفته منابع، معادن ولایتهای مرکزی بهویژه بامیان برای بازسازی ولایتهای پشتوننشین مانند زابل و میدان وردک هزینه میشود. در مقابل، زیربناهای مناطق شیعهنشین رو به تخریب است؛ نمونه آن سرک بامیان–کابل است که عملاً از کار افتاده است.
در بخش صحی نیز مراکز اختصاصی از جمله مرکز ۲۰ بستر کووید۱۹ و بخشی از درمان امراض ساری از بامیان به ولایتهای پشتوننشین منتقل شده است. فعال نشدن شفاخانه امام خمینی(ره) نیز برخاسته از بیاعتمادسازی ایدئولوژیک طالبان نسبت به هرگونه سرمایهگذاری مرتبط با ایران عنوان شده است.
خشونت مستقیم؛ از تیراندازی تا تکفیر رسمی
تیراندازی به عزاداران حسینی در کابل، هرات و غزنی و همچنین تیرباران زائران اربعین از دایکندی در حوالی غور، از موارد برجسته خشونت طالبان علیه شهروندان شیعه است. در حلقات رسمی طالبان، تکفیر کارمندان شیعهمذهب در جلسات تفسیر و تعلیم دینی نیز گزارش شده است.
جنگجویان طالبان بارها شیعیان را به نماز «دستبسته» مجبور کردهاند و ذبیحه آنان را «نجس» اعلام کردهاند.
اتهامزنی به جامعه شیعه؛ روایتسازی امنیتی علیه ایران
بهگفته چند منبع، طالبان در گفتار درونی خود جامعه شیعه افغانستان را «جاسوسان ایران» توصیف میکنند و حکومت ایران را «رافضی» میخوانند. جنگجویان طالبان در مکالمات غیررسمی از «فتح ایران» سخن گفته و آن را کشور «غیر اسلامی» معرفی کردهاند؛ در حالی که ظاهر سیاست خارجی طالبان تلاش دارد رابطهای آرام با ایران نشان بدهد.
منابع میگویند برخی از مقامهای دیپلماتیک ایران نیز این رفتار دوگانه طالبان را درک کردهاند، اما مشخص نیست چرا در برابر آن سکوت اختیار کردهاند.
خاموشسازی نهادهای شیعه؛ از حوزه تا رسانه
طالبان چندین بار به حوزه خاتمالنبیین(ص) و تلویزیون تمدن هجوم برده اند و بهگفته منابع، همچنان در تلاش اسنادسازی برای تعطیلی کامل این نهادها هستند.
در همین حال، طالبان شماری از افراد فاقد پایگاه اجتماعی را از میان شیعیان برای لابیگری به نفع این گروه استخدام کرده و برای آنها معاش ماهانه تعیین کردهاند.
یکی از کارکنان طالبان در گفتوگو با منبعی از جمهور ـ بدون اینکه بداند مخاطبش شیعه است ـ اعتراف کرده که طالبان افرادی را استخدام کردهاند تا «میان غیرپشتونها و بهویژه شیعیان نفاق ایجاد کنند» تا هیچگاه اجماع علیه این گروه شکل نگیرد.
انتهای پیام | https://www.shia-news.com/
منبع: خبرگزاری جمهور