۰

در روایتی می‌خوانیم که حرمت شراب تنها به خاطر پیامدهای منفی آن است وگرنه ویژگی خاصی در شراب نبوده و هرآنچه چنین تأثیری داشته باشد حرام است. بر این اساس، آیا کامپیوتر، موبایل و ... که برخی پیامدهای مشابه با مضرات شراب دارند نیز نباید حرام باشند؟!

امام کاظم( علیه السلام ) در این‌باره می‌فرماید: «خدای تبارک و تعالی، شراب را به سبب نام آن حرام نکرده است بلکه به سبب عاقبت و پیامد آن حرام کرد پس هر چیزی که همان عاقبت و پیامد را داشته باشد در حکم شراب است».
کد خبر: ۲۱۲۷۹۱
۰۸:۵۹ - ۲۴ دی ۱۳۹۸

شیعه نیوز:
پرسش
در حدیثی از امام موسی کاظم( علیه السلام ) - در کتاب مفاتیح الحیاه- فرموده‌اند: «خدای متعال شراب را به سبب نام آن حرام نکرده است بلکه به سبب پیامد آن حرام کرد پس هر چیزی که همان اثر و پیامد را داشته باشد شراب است». در اینترنت تحقیق کردم و متوجه شدم شراب به قرنیه آسیب‌هایی را می‌رساند (علاوه بر بسیاری آسیب‌های دیگر). از آن‌جا که کامپیوتر و تلفن همراه و تلویزیون و بازی‌های رایانه‌ای نیز چنین آسیب‌هایی را دارند (آسیب‌هایی بر چشم و ذهن و...) آیا با توجه به این حدیث حکم شراب را دارند؟
پاسخ اجمالی
امام کاظم( علیه السلام ) در این‌باره می‌فرماید: «خدای تبارک و تعالی، شراب را به سبب نام آن حرام نکرده است بلکه به سبب عاقبت و پیامد آن حرام کرد پس هر چیزی که همان عاقبت و پیامد را داشته باشد در حکم شراب است».[1]
همان‌طوری که در روایت آمده؛ علّت حرمت شراب، به دلیل آسیب‌هایی است که می‌رساند، امّا در این حدیث، تمام آسیب‌هایی که موجب حرمت شراب شده، بیان نشده است. بله اگر بدانیم که چیزی، بیشتر پیامدها و آثار منفی شراب – و در رأس آن مستی و بیهوشی[2] - را داشته باشد، آن چیز نیز مانند شراب حرام خواهد بود.
به دیگر سخن؛ اگر علت تامه حکمی را بدست آوریم در این ‌صورت اگر همان علت در یک موردی دیگر یافت شود آن حکم به آن سرایت خواهد نمود، امّا اگر علت تامه نباشد بلکه ناقصه و یا بعض العلة باشد در این صورت حکم سرایت نمی‌کند.
در مورد سؤال؛ اگر شراب برای قرنیه ضرر داشته باشد، امّا مشخص نیست که آیا این ضرر شراب نیز در حرمت آن نقش داشته یا نه؟ که چون چنین قطعیتی وجود ندارد، نمی‌توان حکم آن را به اموری چون کامپیوتر و موبایل سرایت داد.

[1]. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ‏6، ص 412، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.
[2]. ر. ک: علامه حلّی، حسن بن یوسف، منتهی المطلب فی تحقیق المذهب، ج ‌3، ص 219، مشهد، مجمع البحوث الإسلامیة، چاپ اول، 1412ق؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی، مسالک الأفهام إلی تنقیح شرائع الإسلام، ج ‌12، ص 72، قم، مؤسسة المعارف الإسلامیة، چاپ اول، 1413ق؛ طباطبایی حائری، سید علی، ریاض المسائل، ج ‌13، ص 438، قم، مؤسسه آل البیت( علیه السلام )، چاپ اول، 1418ق.

آیات مرتبط

سوره البقرة (219) : يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ ۖ قُلْ فِيهِمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَإِثْمُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِمَا ۗ وَيَسْأَلُونَكَ مَاذَا يُنْفِقُونَ قُلِ الْعَفْوَ ۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ
سوره المائدة (90) : يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنْصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
سوره المائدة (91) : إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَعَنِ الصَّلَاةِ ۖ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ
سوره يوسف (36) : وَدَخَلَ مَعَهُ السِّجْنَ فَتَيَانِ ۖ قَالَ أَحَدُهُمَا إِنِّي أَرَانِي أَعْصِرُ خَمْرًا ۖ وَقَالَ الْآخَرُ إِنِّي أَرَانِي أَحْمِلُ فَوْقَ رَأْسِي خُبْزًا تَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْهُ ۖ نَبِّئْنَا بِتَأْوِيلِهِ ۖ إِنَّا نَرَاكَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ
سوره يوسف (41) : يَا صَاحِبَيِ السِّجْنِ أَمَّا أَحَدُكُمَا فَيَسْقِي رَبَّهُ خَمْرًا ۖ وَأَمَّا الْآخَرُ فَيُصْلَبُ فَتَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْ رَأْسِهِ ۚ قُضِيَ الْأَمْرُ الَّذِي فِيهِ تَسْتَفْتِيَانِ

T

ارسال نظرات
نظرات حاوی عبارات توهین آمیز منتشر نخواهد شد
نام:
ایمیل:
* نظر: