شیعه نیوز | در پی اعتراض شیعیان افغانستان به تخلیه اجباری و خشونتآمیز حوزه علمیه خاتمالنبیین(ص)، از مراکز شناختهشده دینی و علمی شیعیان در کابل، نیروهای طالبان با معترضان برخورد کرده و شماری از آنان را بازداشت کردهاند. همچنین گزارشهایی درباره انتقال برخی از علمای برجسته شیعه، استادان و طلاب این حوزه به مکانی نامعلوم منتشر شده است.
به گزارش «شیعه نیوز»، پس از اقدام مقامات طالبان برای تخلیه حوزه علمیه خاتمالنبیین(ص)، از مراکز شناختهشده دینی و علمی شیعیان در کابل، استادان، طلاب این حوزه و شماری از شهروندان شیعه در اعتراض به این اقدام تجمع کردند. بر اساس گزارش شاهدان عینی و رسانهها، نیروهای طالبان برای متفرق کردن معترضان به آنان یورش برده و با استفاده از باتوم، شماری از افراد را مورد ضربوشتم قرار دادهاند.
گزارشها حاکی است که نیروهای طالبان شماری از افرادی را که در محوطه حوزه علمیه خاتمالنبیین(ص) حضور داشتند، بازداشت کردهاند. همچنین گفته میشود حجتالاسلام والمسلمین حسن محسنی، از علمای شناختهشده شیعه و فرزند مرحوم آیتالله محمد آصف محسنی، نیز بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شده است.
حوزه علمیه خاتمالنبیین(ص)، مرکز مهم علمی شیعیان افغانستان
حوزه علمیه خاتمالنبیین(ص) در شمار مهمترین مراکز دینی و علمی شیعیان در کابل قرار دارد. این مرکز در سال ۱۳۸۶ هجری شمسی به دست آیتالله محمد آصف محسنی، از علمای برجسته شیعه افغانستان، تأسیس شد.
این حوزه در منطقه سرک دارالامان کابل قرار دارد و علاوه بر آموزش علوم دینی، در زمینههای علمی، پژوهشی و فرهنگی نیز فعالیت داشته است. شماری از علما و طلاب شیعه افغانستان مراحل تحصیل و تدریس خود را در این مرکز گذراندهاند.
آیتالله محمد آصف محسنی از شخصیتهای برجسته مذهبی و سیاسی شیعه افغانستان به شمار میرفت و در عرصههای دینی، علمی و سیاسی این کشور نقش قابل توجهی داشت. پس از درگذشت وی، مسئولیت اداره حوزه علمیه خاتمالنبیین(ص) به خانواده او واگذار شد.
نگرانیها درباره اقدامات علیه مراکز شیعی
اقدام اخیر علیه حوزه علمیه خاتمالنبیین(ص) در شرایطی صورت گرفته است که پیش از این نیز در محافل شیعی افغانستان درباره برخی محدودیتها و اقدامات علیه فعالیتهای دینی و آموزشی شیعیان و همچنین جامعه هزاره ابراز نگرانی شده بود.
برخی محافل شیعه میگویند محدودیتهای مربوط به آموزش فقه شیعه، برکناری احتمالی نمایندگان شیعه از برخی شوراهای علمای ولایات، اخراج اجباری هزارهها از برخی مناطق و اختلافات مربوط به املاک، در کنار اقدامات علیه مراکز دینی و آموزشی، تأثیر منفی بر فضای مذهبی و اجتماعی افغانستان گذاشته است.
در همین چارچوب، اقدام اخیر علیه حوزه علمیه خاتمالنبیین(ص) نیز از سوی برخی محافل، بخشی از فشارهای فزاینده علیه مراکز دینی و علمی شیعیان دانسته شده است.
محکومیت اقدام طالبان از سوی سه حزب سیاسی افغانستان
در پی اقدام علیه حوزه علمیه خاتمالنبیین(ص) و برخی اقدامات دیگر علیه جامعه شیعه و هزاره، سه حزب مهم سیاسی افغانستان نیز در بیانیههای جداگانه این اقدامات را محکوم کردند.
حزب وحدت اسلامی افغانستان، حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان و جمعیت اسلامی افغانستان در بیانیههای خود، حمله به حوزه علمیه خاتمالنبیین(ص)، توقف فعالیت شبکههای تلویزیونی تمدن و راه فردا و برخی محدودیتهای اعمالشده علیه جامعه هزاره و شیعه را محکوم کردند.
حزب وحدت اسلامی افغانستان با محکوم کردن اقدام نیروهای طالبان علیه حوزه علمیه خاتمالنبیین(ص) در کابل و همچنین تعطیلی مغازههای مردم در منطقه جبرئیل هرات، این اقدامات را بخشی از روند افزایش فشار، محدودیت و محرومیت جامعه هزاره و شیعه افغانستان از حقوق اساسی خود دانست.
بیانیه مشترک علما و طلاب افغانستان
در همین حال، استادان، علما و طلاب حوزههای علمیه افغانستان نیز در اعتراض به محاصره و تلاش برای تخلیه اجباری حوزه علمیه خاتمالنبیین(ص)، بیانیه مشترکی صادر کردند.
در ابتدای این بیانیه با استناد به آیه شریفه «إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُکُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَی أَهْلِهَا وَإِذَا حَکَمْتُمْ بَیْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْکُمُوا بِالْعَدْلِ» تأکید شده است که در یک حکومت اسلامی، عدالت، حاکمیت قانون و حفظ حقوق اساسی شهروندان باید از اصول اساسی حکمرانی باشد.
در این بیانیه آمده است که در شریعت اسلامی، تبعیض بر اساس تفاوتهای قومی، نژادی و مذهبی جایگاهی ندارد و قرآن کریم بر عدالت و انصاف تأکید کرده است. به گفته علما و طلاب، تبعیض مذهبی و قومی نهتنها با اصول شرعی مغایرت دارد، بلکه میتواند موجب افزایش بیاعتمادی و بیثباتی در کشور شود.
در ادامه این بیانیه، افغانستان کشوری معرفی شده است که پیروان مذاهب مختلف اسلامی سالها در کنار یکدیگر و بر پایه اخوت اسلامی و وحدت ملی زندگی کردهاند. علما و طلاب هشدار دادهاند که اعمال فشار مذهبی، ایجاد تفرقه و اقداماتی که به وحدت جامعه آسیب میزند، میتواند به منافع ملی افغانستان لطمه وارد کند.
ملت خسته از جنگ به صلح و ثبات نیاز دارد
علمای افغانستان و طلاب حوزههای علمیه در بیانیه خود تأکید کردهاند که مردم این کشور سالها جنگ، خونریزی و ناامنی را تجربه کردهاند و اکنون بیش از هر زمان دیگری به صلح، ثبات و آرامش نیاز دارند.
در این بیانیه آمده است که نباید اقدامی صورت گیرد که بار دیگر فضای نگرانی، ترس و ناامنی را در جامعه ایجاد کند. محاصره مراکز دینی و آموزشی مانند حوزه علمیه خاتمالنبیین(ص) و تلاش برای تعطیلی اجباری آنها میتواند احساس امنیت روحی و روانی مردم را تحت تأثیر قرار دهد.
علما و طلاب تأکید کردهاند که برای حفظ منافع ملی و ثبات عمومی، اختلافات و منازعات باید به جای استفاده از زور، از طریق قانونی و قضایی حلوفصل شود.
درخواست حل اختلافات املاک و مراکز دینی از طریق مراجع قضایی
در بیانیه مشترک علما و طلاب همچنین تأکید شده است که هرگونه ادعا، اختلاف و منازعه درباره اموال و املاک افراد و نهادها باید بر اساس روند قانونی و قضایی بررسی و حل شود.
در این بیانیه آمده است که تعطیلی مراکز علمی، فرهنگی و دینی، بازداشت افراد بدون طی روند قانونی و سلب حقوق آنان، با اصول عدالت اسلامی سازگار نیست.
علمای و طلاب حوزههای علمیه افغانستان خواستار پایان محاصره حوزه علمیه خاتمالنبیین(ص)، توقف روند مصادره و تخلیه اجباری آن و تأمین امنیت و حمایت قانونی از افراد وابسته به این مرکز شدهاند.
توقف فعالیت شبکه تلویزیونی تمدن
همزمان با اقدام علیه حوزه علمیه خاتمالنبیین(ص)، شبکه تلویزیونی تمدن نیز با اقدامات مقامات طالبان مواجه شده است. بر اساس گزارشها، فعالیت این شبکه به دستور وزارت عدلیه طالبان متوقف شده است.
همچنین درباره اعمال محدودیت علیه شبکه تلویزیونی راه فردا نیز گزارشهایی منتشر شده است. محافل شیعه معتقدند تعطیلی مراکز دینی و فرهنگی و محدود کردن فعالیت رسانهها، بخشی از روند محدودسازی فعالیتهای مذهبی، علمی و فرهنگی جامعه شیعه افغانستان است.
نگرانی درباره وضعیت حجتالاسلام والمسلمین حسن محسنی
پس از انتشار گزارشهایی درباره بازداشت حجتالاسلام والمسلمین حسن محسنی، نگرانیهایی درباره وضعیت و سلامت وی در میان محافل شیعه به وجود آمده است.
محافل مرتبط، مقامات طالبان را مسئول حفظ جان، امنیت و کرامت وی دانسته و خواستار ارائه فوری اطلاعات درباره وضعیت او و آزادی وی شدهاند.
همچنین وابستگان به حوزه علمیه خاتمالنبیین(ص) هشدار دادهاند که در صورت عدم ارائه اطلاعات درباره وضعیت حسن محسنی یا ادامه بازداشت او بدون طی روند قانونی، احتمال دارد مردم شیعه از مناطق مختلف افغانستان، بهویژه مناطق جنوبغربی، برای اعتراض به کابل سفر کنند.
تأکید بر مدارا و وحدت ملی
علمای شیعه و طلاب حوزههای علمیه افغانستان در بیانیه خود بر ادامه تلاش جامعه شیعه برای تقویت اخوت اسلامی، وحدت ملی و برقراری صلح در کشور تأکید کردهاند.
آنان اعلام کردهاند که افغانستان در شرایط کنونی با چالشهای مختلفی روبهرو است و مقابله با این چالشها تنها از طریق همکاری، عدالت، مدارا و همبستگی ملی امکانپذیر است.
شماری از محافل شیعه و سیاسی افغانستان از مقامات طالبان خواستهاند مسئله حوزه علمیه خاتمالنبیین(ص) را به جای استفاده از زور و فشار، از طریق گفتوگو، قانون و اصول قضایی حل کنند، وضعیت افراد بازداشتشده را روشن سازند و زمینه حفظ حقوق اساسی، مذهبی و شهروندی همه اقوام و پیروان مذاهب مختلف در افغانستان را فراهم کنند.