شیعه نیوز | دست‌کم دو منبع از میان علما و چهره‌های سرشناس شیعه در کابل به خبرگزاری جمهور تأیید کرده‌اند که نامه‌ای از سوی جمعی از شیعیان افغانستان، در اعتراض به ظلم، تبعیض مذهبی، تصرف اموال و محدودیت‌های فزاینده طالبان علیه جامعه شیعه، به دفاتر مراجع عظام تقلید ارسال شده است.
به گزارش «شیعه نیوز»، این نامه که خطاب به شش تن از مراجع برجسته شیعه، از جمله آیت‌الله سیدعلی حسینی سیستانی، آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی، آیت‌الله وحید خراسانی، آیت‌الله جوادی آملی، آیت‌الله محمد یعقوبی و آیت‌الله فاضل بهسودی نوشته شده، از آنان خواسته است در برابر نقض گسترده حقوق شیعیان افغانستان از سوی طالبان، موضع‌گیری کرده و برای توقف این وضعیت اقدام کنند.
در صدر فهرست مخاطبان این نامه، نام آیت‌الله سیستانی قرار گرفته است؛ مرجعی که فتوای دفاعی او در سال ۲۰۱۴ میلادی، نقش تعیین‌کننده‌ای در بسیج نیروهای مردمی عراق برای مقابله با گروه تروریستی داعش داشت و به یکی از نقاط عطف مبارزه با این گروه در عراق تبدیل شد.
تصرف زمین و خانه‌های شیعیان؛ از دشت برچی تا سناتوریم کابل
نویسندگان نامه با ابراز نگرانی از آینده حیات دینی، اجتماعی و فرهنگی شیعیان افغانستان گفته‌اند که این جامعه با فشارها و محدودیت‌های فزاینده مواجه هستند.
در این نامه، محرومیت شیعیان از مشارکت مؤثر در قدرت و تصمیم‌گیری، محدودیت فعالیت نهادهای مذهبی و فرهنگی، بازداشت برخی شخصیت‌ها، تعرض به اموال، گزارش‌های کوچ اجباری و تصرف زمین و منازل شیعیان از جمله مواردی عنوان شده که به گفته امضاکنندگان، وضعیت جامعه شیعه را نگران‌کننده ساخته است.
به‌طور مشخص، از تصرف زمین‌ها در منطقه کته‌بلندی دشت برچی و منازل ساحه سناتوریم کابل به‌عنوان نمونه‌هایی از موارد مورد اعتراض یاد شده است.
امضاکنندگان از مراجع تقلید خواسته‌اند این پرونده‌ها را از طریق مجاری مؤثر پیگیری کرده و برای بررسی مستقل، عادلانه و جلوگیری از تضییع حقوق مالکان اقدام کنند.
محدودیت بر حوزه‌های علمیه، مصلی‌ها و مساجد شیعیان
در بخش دیگری از نامه، محدودسازی یا تعطیلی مراکز دینی و مذهبی شیعیان، از جمله حوزه علمیه خاتم‌النبیین، مصلی خاتم‌الانبیا و شماری از مساجد کابل، از دیگر نگرانی‌های جدی جامعه شیعه عنوان شده است.
نویسندگان نامه هشدار داده‌اند که ادامه این وضعیت می‌تواند به رویه‌ای پایدار تبدیل شود و نهادهای دینی، فرهنگی و هویت‌ساز شیعیان را با خطر تضعیف مواجه کند.
آنان تأکید کرده‌اند که طالبان به‌عنوان گروهی که مدعی اجرای احکام اسلامی است، باید بیش از دیگران به عدالت، حرمت جان و مال مردم و رعایت حقوق شهروندان پایبند باشند.
در این نامه به حدیثی از پیامبر اسلام (ص) نیز استناد شده است: «كُلُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ حَرَامٌ، دَمُهُ وَمَالُهُ وَعِرْضُهُ»؛ به این معنا که جان، مال و آبروی هر مسلمان بر مسلمان دیگر حرام است.
شش درخواست مشخص از مراجع عظام تقلید
امضاکنندگان نامه، شش درخواست مشخص را با مراجع تقلید مطرح کرده‌اند:
۱. موضع‌گیری صریح و علنی در محکومیت تبعیض و تعرض به حقوق شیعیان و معرفی طالبان به‌عنوان عامل اصلی بدبختی و محرومیت مردم افغانستان.
۲. پیگیری وضعیت شیعیان از طریق دفاتر مرجعیت و مجاری مؤثر، با هدف توقف اقدامات تبعیض‌آمیز.
۳. حمایت از حقوق مالکیت و دادخواهی عادلانه، به‌ویژه در پرونده‌های مربوط به زمین‌های کته‌بلندی دشت برچی و منازل ساحه سناتوریم کابل.
۴. صیانت از مساجد، حسینیه‌ها، مدارس دینی و مراکز فرهنگی شیعیان و رفع محدودیت‌های غیرموجه بر فعالیت این مراکز.
۵. جلب توجه نهادهای اسلامی و حقوق بشری بین‌المللی به وضعیت شیعیان افغانستان.
۶. تأکید بر وحدت و عدالت اسلامی، برادری و اخوت میان شیعه و سنی و برابری حقوق همه اقوام و مذاهب در افغانستان.
در این نامه تصریح شده است که شیعیان افغانستان نه خواهان امتیازی فراتر از دیگر شهروندان هستند و نه در پی تشدید اختلافات مذهبی؛ بلکه خواستار امنیت، عدالت، کرامت انسانی، آزادی مذهبی و برخورداری از حقوق برابر هستند.
از سفیدنمایی طالبان نزد مراجع تا شکایت از عملکرد این گروه
نکته قابل توجه در این ماجرا، مطرح شدن نام برخی چهره‌هایی است که پیش از این گفته می‌شد در معرفی مثبت طالبان نزد مراجع عظام تقلید و برخی شخصیت‌های برجسته مذهبی نقش داشته‌اند.
اکنون در روایت‌هایی که درباره تهیه این نامه مطرح شده، گفته می‌شود برخی از همین چهره‌ها نیز در تهیه، تنظیم یا پیگیری نامه اعتراض‌آمیز شیعیان نقش دارند.
این موضوع در حالی مطرح می‌شود که پیش از این، برخی چهره‌های طالبان نزد مراجع و شخصیت‌های مذهبی شیعه به‌گونه‌ای معرفی شده بودند که تصویری مثبت از عملکرد این گروه ارائه شود؛ اما اکنون شماری از شیعیان افغانستان با ارسال نامه‌ای به همان مراجع، از آنان خواسته‌اند در برابر سیاست‌ها و رفتارهای طالبان علیه جامعه شیعه موضع‌گیری کنند.
با این حال، جزئیات نقش افراد یادشده و میزان مشارکت آنان در تهیه نامه هنوز به‌گونه مستقل روشن نشده است.
چرا نام آیت‌الله سیستانی در صدر نامه قرار گرفته است؟
قرار گرفتن نام آیت‌الله سید علی حسینی سیستانی در نخستین جایگاه فهرست مخاطبان این نامه، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
آیت‌الله سیستانی با صدور فتوای جهاد کفایی در سال ۲۰۱۴ میلادی، پس از پیشروی داعش و تهدید شهرهای عراق، زمینه بسیج گسترده نیروهای مردمی برای دفاع از این کشور را فراهم کرد. این فتوا در روند مقابله با داعش در عراق نقشی تاریخی داشت و جایگاه مرجعیت دینی را در تحولات آن کشور برجسته ساخت.
اکنون امضاکنندگان نامه با مخاطب قرار دادن این مرجع و دیگر مراجع برجسته شیعه، امیدوارند صدای اعتراض شیعیان افغانستان به بیرون از مرزهای این کشور منتقل شود و از نفوذ و جایگاه دینی مراجع برای پیگیری حقوق شهروندان استفاده شود.
تأکید بر وحدت شیعه و سنی؛ اعتراض به تبعیض، نه اختلاف مذهبی
نویسندگان نامه در بخشی از درخواست خود تأکید کرده‌اند که شیعیان افغانستان همواره بخشی جدایی‌ناپذیر از جامعه اسلامی و ملی کشور بوده‌اند و در کنار برادران اهل سنت در حفظ استقلال، دفاع از سرزمین و پاسداری از ارزش‌های دینی و ملی مشارکت داشته‌اند.
آنان با استناد به آیه قرآنی «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ» تأکید کرده‌اند که دفاع از حقوق شیعیان به معنای تقابل با اهل سنت نیست، بلکه در راستای عدالت، کرامت انسانی، وحدت و برادری اسلامی و مقابله با ظلم و تبعیض قرار دارد.
در پایان نامه از مراجع عظام تقلید خواسته شده است با اقدام به‌موقع، برای توقف تبعیض، احقاق حقوق تضییع‌شده و تقویت همزیستی و اخوت اسلامی در افغانستان تلاش کنند.
این نامه با عنوان «جمعی از مؤمنان و شیعیان افغانستان» و به تاریخ ۸ عقرب ۱۴۰۵ تنظیم شده است.