شیعه نیوز | محدودیتهای اعمالشده بر پروازهای ورودی از جمهوری اسلامی ایران به عراق، با واکنشهای گستردهای از سوی چهرههای مذهبی، علمای حوزه نجف اشرف و جریانهای مقاومت این کشور مواجه شده است؛ منتقدان این تصمیم را اقدامی مغایر با منافع عراق و مانعی در برابر رفتوآمد زائران اماکن مقدس دانسته و درباره پیامدهای آن هشدار دادهاند.
به گزارش «شیعه نیوز»، تصمیم عراق برای توقف پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایران، که پس از تشدید تحریمهای ظالمانه آمریکا علیه صنعت هوانوردی جمهوری اسلامی ایران اجرایی شده، با واکنشهای گستردهای از سوی چهرههای مذهبی، سیاسی و جریانهای مقاومت عراق مواجه شده است؛ واکنشهایی که در آنها از دولت بغداد خواسته شده در برابر فشارهای آمریکا تسلیم نشود و پیامدهای این تصمیم بر زائران، اقتصاد و حاکمیت عراق را در نظر بگیرد.
این تصمیم ابتدا فرودگاه بغداد را دربر گرفت و سپس از بامداد جمعه ۲۵ سپتامبر، فرودگاه نجف نیز تمامی پروازهای ورودی از ایران و خروجی به مقصد ایران را تا اطلاع ثانوی متوقف کرد. فرودگاههای اربیل و سلیمانیه نیز در همین چارچوب پروازهای شرکتهای ایرانی را متوقف کردهاند.
مقامهای عراقی میگویند این تصمیم در پی تحریمهای جدید آمریکا علیه شرکتهای هواپیمایی ایران اتخاذ شده است. یک مقام وزارت حملونقل عراق نیز تأکید کرده که بغداد به دستورهای مربوطه پایبند است و «امر در اختیار عراق نیست!»
اما این توضیح، مانع از شکلگیری موجی از اعتراض در عراق نشده است؛ بهویژه در نجف اشرف که فرودگاه آن یکی از اصلیترین مسیرهای هوایی زائران ایرانی به عتبات عالیات به شمار میرود.
قبانچی: اطاعت عراق از تحریمهای آمریکا صحیح نیست
حجتالاسلام والمسلمین سید صدرالدین قبانچی، امام جمعه نجف اشرف و از اعضای هیئت رهبری مجلس اعلای اسلامی عراق، از صریحترین مواضع مذهبی در مخالفت با تصمیم اخیر بغداد را مطرح کرده است.
قبانچی در خطبه نماز جمعه، واکنش دولت عراق به تحریمهای آمریکا علیه خطوط هوایی ایران را «غیرصحیح» دانست و از دولت خواست در این تصمیم بازنگری کند.
وی تصریح کرد: صحیح نیست که عراق به تحریمهای آمریکا علیه هواپیمایی ایران تن بدهد و هیچ طرفی در این درگیری نباید موضعی را بر ما تحمیل کند که در خدمت مردم، منافع و هویت ما نباشد.»
امام جمعه نجف اشرف همچنین تأکید کرد که همراهی بغداد با این تحریمها منافع عراق را تأمین نمیکند و از دولت خواست تصمیم خود را مورد بازنگری قرار دهد.
یاسین الموسوی: بخش بزرگی از مسافران، زائران امام حسین(ع) هستند
در بغداد نیز آیتالله سید یاسین الموسوی، امام جمعه بغداد و از اساتید حوزه علمیه نجف، به تصمیم منع ورود برخی پروازهای ایران اعتراض کرده است.
الموسوی ضمن انتقاد از این تصمیم تأکید کرد که درصد قابل توجهی از مسافران پروازهای ورودی از ایران را زائران امام حسین(ع) تشکیل میدهند.
وی همچنین اعلام کرد که این موضوع را با مسئولان عراقی و ایرانی و کمیته مربوطه پیگیری کرده است.
امام جمعه بغداد در مواضع خود درباره روابط عراق و جمهوری اسلامی ایران، ضمن تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران یک قدرت منطقهای است که در برابر آمریکا و رژیم صهیونیستی ایستادگی کرده بر ضرورت حفظ مناسباتی تأکید کرده که به تقویت عراق و افزایش قدرت و کرامت این کشور منجر شود.
سید حسن الکشمیری خطاب به علی الزیدی: «انهدّ رکنـی و انکسر ظهری»
در میان واکنشهای مذهبی، سید حسن الکشمیری (الکاشمری) نیز مستقیماً علی الزیدی، نخستوزیر عراق را خطاب قرار داده است.
در پیامی که متن آن در چند کانال و صفحات عراقی منتشر شده، الکشمیری خطاب به الزیدی میگوید: «لقد انهدّ رکنی وانکسر ظهری حین بلغنی إغلاق أجواء العراق بوجه زوّار الحسین وأبیه علیهما السلام»؛ یعنی: «وقتی خبر بستن فضای عراق به روی زائران حسین و پدرش(علیهماالسلام) به من رسید، پایههایم فرو ریخت و کمرم شکست.»
او در ادامه، با انتقاد شدید از تصمیم دولت عراق، پرسشهایی درباره پیامد دینی این اقدام مطرح کرده و نسبت به خشم امام حسین(ع) و امیرالمؤمنین امام علی(ع) هشدار داده است.
اکرم الکعبی: بازگشت پروازها یا تحصن در فرودگاهها
در میان جریانهای مقاومت عراق، موضع شیخ اکرم الکعبی، دبیرکل جنبش مقاومت اسلامی النجباء، صریحتر و همراه با هشدار درباره اقدام اعتراضی در فرودگاهها بوده است.
الکعبی با انتقاد از ادامه محدودیت پروازها میان عراق و جمهوری اسلامی ایران، خواستار پایان آنچه «سلطه آمریکا» بر عراق خواند و از جریانهای سیاسی این کشور خواست در برابر این وضعیت موضع بگیرند.
وی در بیانیه خود گفت: «سخن گفتن از حاکمیت در شرایطی که عراق به روستایی کوچک تبدیل شده و آمریکایی جنایتکار در آن کنترل دارد، دوگانگی در معیارهاست و این قابل قبول نیست.»
دبیرکل النجباء همچنین ادامه این وضعیت را به معنای مشارکت در محاصره یک ملت مسلمان دانست و نسبت به آثار آن بر سفر میلیونها شهروند دو کشور، زیارت اماکن مقدس و اقتصاد عراق هشدار داد.
الکعبی در ادامه تهدید کرد اگر مسئله حل نشود و روند عادی پروازها با ایران از سر گرفته نشود، از مردم عراق، موکبهای خدمترسان امام حسین(ع) و زائران امام رضا(ع) خواسته خواهد شد برای تحصن در فرودگاههای عراق آماده شوند.
ابوآلاء الولائی: عراق نباید بخشی از محاصره ایران باشد
ابوآلاء الولائی، دبیرکل کتائب سیدالشهداء عراق، نیز در واکنش به این وضعیت، تصمیم اخیر را در چارچوب فشار علیه جمهوری اسلامی ایران مورد انتقاد قرار داده است.
الولائی تأکید کرده است کشوری که شعار «لبیک یا حسین(ع)» را به عنوان رویکرد و موضع خود برگزیده، شایسته نیست بخشی از محاصره ایران باشد.
وی همچنین از نمایندگان پارلمان عراق خواسته است دولت را به ایستادگی در برابر آنچه «دیکتههای آمریکا» خوانده، ملزم کنند و با اشاره به روسیه و چین، خواستار مخالفت بغداد با محاصره ایران شده است.
نخستوزیر پیشین عراق: خطای بزرگ و فدا کردن منافع ملی و آینده
عادل عبدالمهدی، نخستوزیر پیشین عراق نیز، روز جمعه در پیامی با انتقاد از بستن فرودگاههای عراق به روی پروازهای ایران، این اقدام را «خطای بزرگ» و «واگذاری حاکمیت ملی» دانست.
وی در این پیام که خبرگزاری المعلومه آن را منتشر کرده است، گفت: بستن فرودگاههای عراق به روی همسایه، متحد و دوست ما، خطای بزرگی است و به معنای واگذاری حاکمیت ملی، فدا کردن منافع ملی و آیندهمان به شمار میرود.
عبدالمهدی در پایان تأکید کرد: عقبنشینی بهتر از اصرار بر خطاست.
فراخوان تجمع در نجف در اعتراض به محدودیت پروازهای ایران
در ادامه واکنشها به تصمیم بغداد برای توقف پروازهای ایران، فراخوانی برای تجمع اعتراضی در نجف اشرف نیز منتشر شده است. برگزارکنندگان این تجمع، از مردم عراق خواستهاند در اعتراض به آنچه «تحریم هوایی ایران توسط دولت» خواندهاند، در این حرکت اعتراضی حضور پیدا کنند.
بر اساس این فراخوان، تجمع دوشنبه ساعت ۱۷ در نجف اشرف، در کنار پل ثورة العشرین برگزار خواهد شد.
انتشار این فراخوان نشان میدهد دامنه اعتراضها به محدودیت پروازهای ایران تنها به مواضع علما، خطیبان و جریانهای سیاسی و مقاومت عراق محدود نمانده و مردم عراق نیز نسبت به این موضوع خشمگین هستند.
از بغداد و نجف تا جریان مقاومت؛ نقطه مشترک اعتراضها
وجه مشترک مواضع چهرههای دینی ـ مذهبی و جریانهای مقاومت عراق، مخالفت با تبدیل شدن این کشور به حلقهای از زنجیره فشار آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران است.
این واکنشها در حالی شدت گرفته که مقامهای عراقی از یک سو بر اجرای محدودیتهای ناشی از تحریمهای آمریکا تأکید دارند و از سوی دیگر، توقف پروازها عملاً مسیر هوایی میان دو کشور را مختل کرده است. یک مقام وزارت حملونقل عراق گفته است که پروازها میان ایران و عراق از ۲۵ سپتامبر متوقف شده و بغداد «به دستورها پایبند است» و این مسئله در اختیار عراق نیست.
در همین حال، مطار نجف که یکی از مهمترین دروازههای ورود زائران ایرانی به عراق است، اعلام کرده توقف پروازهای ایران تا اطلاع ثانوی ادامه خواهد داشت. گزارشها همچنین حاکی از آن است که پیش از توقف کامل پروازها، تلاشهایی برای انتقال پروازهای مقصد بغداد به نجف در جریان بوده، اما در نهایت خود فرودگاه نجف نیز مشمول توقف شد.
موضوع محدودیت پروازها میان ایران و عراق موضوعی فراتر از حملونقل هوایی است؛ موضوعی که یک سوی آن فشارهای تحریمی واشنگتن قرار دارد و سوی دیگر آن، حساسیت بخشهایی از حوزه علمیه، جریانهای مقاومت و جامعه مذهبی عراق نسبت به محدود شدن ارتباط دو کشور و بهویژه رفتوآمد زائران عتبات عالیات است.