شیعه نیوز | رویترز در گزارشی نوشت توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، موانع کلیدی بر سر راه غنیسازی اورانیوم را حذف کرده و مسیر را برای انحراف این برنامه به سوی اهداف نظامی هموار میسازد.
به گزارش «شیعه نیوز»، دو منبع آگاه به رویترز گفتند که دولت دونالد ترامپ قصد دارد ظرف روزهای آینده توافقنامهای را برای همکاری در زمینه فناوری انرژی هستهای با عربستان سعودی به کنگره ارائه دهد که فاقد پادمانهای امنیتیِ مورد تاکیدِ پیشین واشنگتن برای جلوگیری از انحراف مواد هستهای به سمت برنامههای تسلیحاتی است!
بر اساس این گزارش، این سند که به «توافق ۱۲۳» (Section 123 Agreement) معروف است، توسط «کریس رایت»، وزیر انرژی ایالات متحده و «عبدالعزیز بن سلمان»، وزیر انرژی عربستان امضا خواهد شد. این توافق، مسیر قانونیِ لازم را برای فعالیت دولت و شرکتهای آمریکایی جهت ایجاد یک صنعت هستهای چندمیلیارد دلاری در عربستان هموار میکند.
حذف «استاندارد طلایی» و پروتکلهای نظارتی
منابع مطلع به رویترز گفتند که در این توافقنامه، خبری از «استاندارد طلایی» (Gold Standard) نیست؛ استانداردی که طبق سیاستهای پیشین واشنگتن، کشور مقصد را از غنیسازی اورانیوم و بازفرآوری سوخت هستهای منع میکرد. از آنجا که این دو فرآیند میتوانند مسیرهای بالقوهای برای دستیابی به تسلیحات هستهای باشند، حذف آنها نگرانیهای جدی ایجاد کرده است.
همچنین، این توافقنامه فاقد «پروتکل الحاقی» (Additional Protocol) است؛ پروتکلی که به آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) اختیار میدهد بازرسیهای گستردهتر، سرزده و سختگیرانهای را از تأسیسات هستهای یک کشور انجام دهد.
نگرانیهای امنیتی و موضع قانونگذاران
این توافق در حالی به کنگره ارسال میشود که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، پیشتر مدعی شده بود در صورتی که ایران به سلاح هستهای دست یابد، ریاض نیز بیدرنگ برای دستیابی به آن اقدام خواهد کرد. این موضعگیری همواره نگرانیهایی را برای مدافعان کنترل تسلیحات در ایالات متحده به همراه داشته است.
شایان ذکر است که بسیاری از دموکراتها و حتی مارکو روبیو، وزیر خارجه کنونی دولت ترامپ (در زمانی که سناتور بود)، پیشتر بر ضرورت گنجاندن این حفاظهای امنیتی در هرگونه توافق هستهای با عربستان تأکید داشتند.
روند بررسی در کنگره
پس از ارائه رسمی این توافق به کنگره، قانونگذاران حدود ۹۰ روز فرصت خواهند داشت تا آن را بررسی کنند. اگر کنگره بخواهد این توافق را مسدود کند، نیازمند تصویب یک قطعنامه مشترک است؛ قطعنامهای که برای غلبه بر «وتوی احتمالی» رئیسجمهور، نیازمند کسب اکثریت دوسوم آرا در هر دو مجلس کنگره خواهد بود.
رویترز نوشت وزارت انرژی و کاخ سفید هنوز به درخواستها برای اظهار نظر در این زمینه پاسخ ندادهاند.