شیعه نیوز | رئیس سازمان بسیج جامعه پزشکی از نتایج طرحی میگوید که باعث جلوگیری از هزاران سقط عمدی و کشتن جنینهای بیگناه شده است.
به گزارش «شیعه نیوز»، گاهی یک گفتوگوی چند دقیقهای، یک مشاوره تخصصی یا حتی تأمین هزینه آغاز یک زندگی میتواند جان یک نفر را نجات دهد. طرح «نفس» با همین رویکرد از سال ۱۴۰۰ آغاز شد و حالا به گفته محمدحسین زارعزاده، رئیس سازمان بسیج جامعه پزشکی کشور در تلویزیون همشهری (در این لینک مشاهده کنید) تاکنون هزاران مادر را از تصمیم به سقط منصرف و از مرگ بیش از ۱۴ هزار نوزاد جلوگیری کرده است. آمار دقیقی از سقطهای عمدی در کشور وجود ندارد اما گاهی برخی مسئولان این عدد را بیش از ۳۰۰ هزار مورد سالانه هم اعلام میکنند، آماری ترسناک که حق حیات را از یک انسان میگیرد. زارعزاده هم با تاکید بر این موضوع عنوان میکند: اگر همین حالا جمعیت ایران به ۴۰۰ میلیون نفر برسد باز هم وظیفه ماست که سقط عمدی جنین به عنوان یک کار غیراخلاقی و غیرانسانی جلوگیری کنیم و حق حیات جنین باید به رسمیت شناخته شود.
شبکهای از مشاوره و حمایت
آنچه نفس را از بسیاری از برنامههای مشابه متمایز میکند، اتکا به شبکهای از متخصصان زنان، ماماها، کارشناسان خانواده، نیروهای بهداشتی و خیران است. اکنون بیش از ۴۶۰ مرکز مردمی در سراسر کشور در قالب این طرح فعالیت میکنند. این نکتهای است که زارعزاده در ابتدای صحبتهایش به آن اشاره و عنوان میکند: تاکنون بیش از ۲۶ هزار مادر برای دریافت مشاوره به این مراکز مراجعه کردهاند و نزدیک به ۲۵ هزار نفر پس از دریافت مشاوره از تصمیم اولیه خود برای سقط منصرف شدهاند. نتیجه این فرآیند هم تولد ۱۴ هزار نوزاد بوده و البته در انتظار تولد سایر فرزندان نجات یافته از سقط هم هستیم.
اقتصاد تنها عامل نیست
بررسیهای انجامشده در این طرح نشان میدهد مشکلات مالی مهم است اما تنها دلیل تصمیم به سقط نیست. رئیس سازمان بسیج جامعه پزشکی در این باره هم توضیح میدهد: حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد موارد، به مشکلات اقتصادی و معیشتی خانوادهها مربوط میشود. اما در کنار مسائل مالی، بارداری در دوران عقد، خانوادههای پرجمعیت و نگرانی از هزینههای آینده فرزند نیز از دلایل پرتکرار مراجعهکنندگان بوده است. به گفته او، در چنین شرایطی تنها توصیه و مشاوره کافی نیست؛ بلکه باید بخشی از مشکلات واقعی خانواده نیز برطرف شود.
حمایتهایی فراتر از مشاوره
زارعزاده تأکید میکند که در مراکز نفس هیچ اجباری برای تغییر تصمیم مادران وجود ندارد و مراجعهکنندگان تنها از خدمات مشاوره و حمایت بهرهمند میشوند. اگر خانوادهای هم توان پرداخت هزینه سونوگرافی، دارو یا مراقبتهای بارداری را نداشته باشد، با کمک خیران بخشی از این هزینهها تأمین میشود. برای زنانی هم که در دوران عقد باردار شده بود هم تاکنون بیش از ۱۴۰ جهیزیه تهیه شده است. در مواردی هم برای تأمین شیر خشک و پوشک نوزادان کمکهایی صورت گرفته است.
پاشنه آشیل فرزندآوری
رئیس سازمان بسیج جامعه پزشکی معتقد است مهمترین چالش مساله در حوزه فرزندآوریتغییر نگاه فرهنگی به خانواده و فرزند است. او توضیح میدهد: در گذشته بسیاری از خانوادهها فرزند را سرمایه زندگی میدانستند، اما امروز هزینههای فرزندپروری بیش از جنبههای مثبت آن برجسته شدهاند؛ موضوعی که به باور او بر تصمیم زوجها برای فرزندآوری اثر گذاشته است. زارعزاده به نقش رسانهها در اصلاح این نگاه اشاره و عنوان میکند: البته گفتوگوی چهرهبهچهره هم همچنان اثرگذارترین شیوه فرهنگسازی است. به گفته او، تاکنون هزاران کارگاه آموزشی برگزار شده و تعداد قابل توجهی از مادرانی که زمانی خود تصمیم به سقط داشتند، اکنون به عنوان «نفسیار» تجربه شخصیشان را با مادران دیگر در میان میگذارند.
نفسیاران طرح
زارعزاده همچنین به این نکته هم اشاره میکند که هدف «نفس» تنها جلوگیری از سقط نیست، بلکه تلاش برای کاهش نگرانیهای مادران در دوران بارداری و همراهی با آنها تا زمان تولد فرزند است؛ همراهیای که گاهی با یک جلسه مشاوره آغاز میشود و گاهی با تأمین هزینه درمان یا حمایتهای معیشتی ادامه پیدا میکند. اگرچه موفقیت نهایی چنین برنامههایی نیازمند ارزیابیهای بلندمدت و مشارکت دستگاههای مختلف است، اما تجربه سالهای گذشته نشان داده که ترکیب مشاوره، حمایت اجتماعی و مشارکت خیران میتواند در تغییر تصمیم بخشی از خانوادهها نقش مؤثری ایفا کند.