شیعه نیوز | در دنیای پرهیاهوی امروز، که سرعت تغییرات و پیچیدگی مسائل، ذهن انسان را به خود مشغول ساخته است، دین و معنویت، به عنوان دو نیاز اساسی بشر، نقشی بیبدیل در آرامش و سعادت او ایفا میکنند.
به گزارش «شیعه نیوز»، رسانهها و فضای مجازی، با تبلیغات منفی و ارائه اطلاعات نادرست، میتوانند نقش مهمی در بیتوجهی برخی از افراد به دین داشته باشند.
برخی از رسانهها، با نشان دادن چهرهای خشن و افراطی از دین، سعی در تخریب چهره اسلام و ایجاد ترس و وحشت از آن دارند. همچنین، فضای مجازی نیز پر از اطلاعات نادرست و گمراهکننده در مورد دین است که میتواند باعث ایجاد ابهام و سردرگمی در افراد شود.
برای مقابله با این مسئله، لازم است که رسانهها و فضای مجازی، با ارائه اطلاعات صحیح و شفاف در مورد دین، نقش سازندهای در این زمینه ایفا کنند. همچنین، لازم است که افراد، با تفکر و تعقل، اطلاعات ارائه شده در رسانهها و فضای مجازی را بررسی کنند و از پذیرش اطلاعات نادرست و گمراهکننده پرهیز کنند.
عدم شناخت صحیح دین و زیباییهای آن
دین مبین اسلام، سرشار از زیباییها و آموزههای متعالی است که متأسفانه گاهی اوقات به درستی معرفی نشده و مورد شناخت قرار نگرفته است. امام رضا (علیهالسلام) در حدیثی گهربار میفرمایند: «إِنَّ النَّاسَ لَوْ عَرَفُوا مَحَاسِنَ کَلَامِنَا لَاتَّبَعُونَا»؛ [۱] اگر مردم زیباییهای سخنان ما را میدانستند، از ما پیروی میکردند.
این حدیث شریف به روشنی بیانگر این است که عدم توجه و گرایش برخی از افراد به دین، ناشی از عدم شناخت صحیح و کامل آن است. اگر زیباییها، حکمتها و آموزههای عمیق دین به درستی برای مردم تبیین شود، بدون شک، بسیاری از آنها جذب آن شده و به آن عمل خواهند کرد.
متأسفانه، در برخی موارد، دین به گونهای نادرست و ناقص معرفی شده است که نه تنها موجب جذب افراد نمیشود، بلکه حتی باعث دافعه و دلزدگی آنها نیز میگردد.
برای مثال، برخی از افراد، دین را مجموعهای از دستورات خشک و بیروح میدانند که هیچ ارتباطی با زندگی واقعی آنها ندارد. در حالی که دین اسلام، نه تنها به مسائل عبادی و اخلاقی توجه دارد، بلکه به تمام جنبههای زندگی انسان، از جمله مسائل اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی نیز پرداخته و برای آنها راهکارهای مناسبی ارائه کرده است.
یکی دیگر از مواردی که باعث عدم شناخت صحیح دین میشود، تفسیرهای نادرست و برداشتهای غلط از آموزههای دینی است. برای مثال، برخی از افراد، مفهوم «توکل» را به معنای دست کشیدن از تلاش و کوشش و سپردن همه چیز به خدا میدانند. در حالی که توکل، به معنای اعتماد به خدا در کنار تلاش و کوشش است.
برای روشن شدن بیشتر این موضوع، به ذکر چند مثال دیگر میپردازیم:
۱- مفهوم دعا
برخی از افراد تصور میکنند که دعا کردن، به معنای نشستن و انتظار کشیدن برای تحقق آرزوها است. در حالی که دعا، نوعی ارتباط معنوی با خداوند است که به انسان آرامش و امید میبخشد و او را برای تلاش و کوشش بیشتر آماده میکند.
۲- مفهوم حجاب:
برخی از افراد، حجاب را به معنای محدودیت و اسارت زن میدانند. در حالی که حجاب، پوششی است که زن را از آسیبهای اجتماعی و روانی حفظ میکند و به او آزادی و امنیت بیشتری میبخشد.
۳- مفهوم جهاد:
برخی از افراد، جهاد را به معنای جنگ و خونریزی میدانند. در حالی که جهاد، به معنای تلاش و کوشش در راه خدا است و میتواند شامل جهاد اکبر (مبارزه با نفس) و جهاد اصغر (مبارزه با دشمن) باشد.
بنابراین، برای رفع این مشکل، لازم است که دین به درستی و با استفاده از روشهای صحیح و جذاب به مردم معرفی شود. باید زیباییها، حکمتها و آموزههای عمیق آن برای همگان تبیین شود و پاسخگوی نیازهای واقعی آنها باشد.
همچنین، باید از تفسیرهای نادرست و برداشتهای غلط از آموزههای دینی پرهیز شود و مفاهیم دینی به درستی و با استفاده از منابع معتبر برای مردم تبیین شود.
شناخت دین، یک فرآیند مستمر و دائمی است که نیازمند تلاش و کوشش فردی و جمعی است. هر فردی باید با مطالعه، تفکر و تدبر در آموزههای دینی، سعی در شناخت هرچه بیشتر آن داشته باشد. همچنین، نهادهای مذهبی و فرهنگی نیز باید با برگزاری برنامههای آموزشی و فرهنگی، نقش مؤثری در این زمینه ایفا کنند.
جامعیت دین و پاسخگویی به نیازهای مختلف انسان
دین اسلام، دینی جامع و کامل است که به تمام نیازهای انسان، اعم از نیازهای روحی، جسمی، عاطفی و اجتماعی، توجه دارد. این دین، نه تنها به مسائل عبادی و اخلاقی، بلکه به مسائل مربوط به شادی، غم، خنده و گریه نیز پرداخته است.
قرآن کریم، در این زمینه میفرماید: «وَ أَنَّهُ هُوَ أَضْحَکَ وَ أَبْکی»؛ و همانا اوست که میخنداند و میگریاند. [۲]این آیه شریفه بیانگر این است که خداوند، هم خنده و شادی را برای انسان قرار داده است و هم گریه و غم را.
خنده و شادی، از جمله نیازهای طبیعی انسان هستند که به او کمک میکنند تا با مشکلات و سختیهای زندگی مقابله کند و روحیه خود را تقویت کند. گریه و غم نیز، از جمله احساسات طبیعی انسان هستند که به او کمک میکنند تا احساسات منفی خود را تخلیه کند و به آرامش برسد.
بنابراین، دین اسلام، نه تنها به مسائل عبادی و اخلاقی، بلکه به تمام جنبههای زندگی انسان توجه دارد و برای آنها راهکارهای مناسبی ارائه کرده است.
اجتناب از خرافات و پیرایههای نادرست در دین
یکی دیگر از عواملی که باعث بیتوجهی برخی از افراد به دین میشود، وجود خرافات و پیرایههای نادرست در دین است. برخی از افراد، به اشتباه، خرافات و عقاید نادرست را به عنوان بخشی از دین معرفی میکنند و این امر باعث میشود که برخی از افراد از دین گریزان شوند.
دین اسلام، همواره با خرافات و عقاید نادرست مبارزه کرده است و پیروان خود را به تفکر و تعقل در آموزههای دینی دعوت کرده است. بنابراین، لازم است که از خرافات و پیرایههای نادرست در دین پرهیز شود و آموزههای دینی به درستی و با استفاده از منابع معتبر برای مردم تبیین شود.
راه ورود و دسترسی به حقایق، راه کسانی است که خداوند سبحان آنها را وسیلۀ فیوضات و باب علم خویش قرارداده است که همان پیامبر اسلام «ص» و ائمۀ طاهرین «ع» هستند، نه خرافات و بدعت هایی که ساخته و پرداختۀ بشر عادی است. خداوند متعال در قرآن می فرماید:
«ما آتاکُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاکُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدیدُ الْعِقابِ؛ [۳] و شما آنچه را که رسول حق دستور می دهد بگیرید و هر چه را که نهی می کند واگذارید و از خدا بترسید که عقاب خدا بسیار سخت است». پیروی کامل از تعالیم حیات بخش رهبران آسمانی، ضامن محفوظ ماندن از ظلمات خرافات و انحرافات است.
در تاریخ اسلام، نمونههای زیادی از گرفتاری مردم در چنگال اساطیر و خرافات نقل شده است. به عنوان مثال علّت ننوشیدن آب توسّط حیوانات را وجود دیوها در میان شاخ و جسم حیوانات میدیدند و یا اگر کسی را عقرب و مار میگزید، بر گردن مار و عقرب گزیده، زیور آلات طلایی میآویختند و…[۴].
عواملی مانند: جهل و نادانی به عقاید اصیل اسلامی، مفاهیم قرآن، تقلیدهای کورکورانه از آداب و رسوم جاهلیّت، [۵] سودجویی و منفعت طلبی برخی از افراد؛ مانند: ماجرای گوساله پرستی، پیروان حضرت موسی علی نبینا و آله ـ علیه السّلام ـ [۶] تأثیرات عقاید خرافی پیشینیان و تعصّبهای بیجا و بدون پایه و …[۷]
چنان که قرآن کریم، با طرح برخی از عوامل و اسباب خرافات به مبارزه با آن پرداخته؛ از طرفی با راهکارها و راهنماییها در جهت زدودن و برداشتن خرافات در میان مردم تلاش کرده است.
در بسیاری از آیات خداوند تبارک و تعالی انسان ها را به تعقّل و اندیشه در این امور توجّه داده است؛ چنان که میفرماید: «کَذلِکَ یُبَیِّنُ اللَّهُ لَکُمْ آیاتِهِ لَعَلَّکُمْ تَعْقِلُونَ [۸]؛ این چنین خداوند آیات خود را برای شما شرح میدهد، شاید اندیشه کنید!.»
خداوند تبارک و تعالی برای از بین بردن خرافات و اوهام و از طرفی نشر و گسترش حقایق و معارف الهی پیامبران فراوانی را مبعوث فرموده و به آن ها مأموریت داده که انسانها را با حقایق آشنا سازند. ما در هر امّتی رسولی برانگیختیم که:
«خدای یکتا را بپرستید؛ و از طاغوت اجتناب کنید!» خداوند گروهی را هدایت کرد، و گروهی ضلالت و گمراهی دامانشان را گرفت، پس در روی زمین بگردید و ببینید عاقبت تکذیب کنندگان چگونه بود.
هم چنین یکی دیگر از راههای جلوگیری از ترویج خرافات، امر به معروف و نهی از منکر می باشد، زیرا گرایش به خرافات از منکرات به حساب میآید: چنان که قرآن کریم میفرماید:
«وَلْتَکُنْ مِنْکُمْ أُمَّةٌ یَدْعُونَ إِلَی الْخَیْرِ وَیَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَیَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَأُولَئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ [۹]؛ باید از میان شما، جمعی دعوت به نیکی، و امر به معروف و نهی از منکر کنند! و آن ها همان رستگارانند» [۱۰]
پی نوشت ها:
۱.میزان الحکمه، ج ۸، ح ۱۳۷۹۷.
۲.سوره نجم، ۴۳.
۳.سوره حشر، ۷
۴. ر. ک: سبحانی، جعفر، فروغ ابدیت، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، ج۱، ص۵۷ـ۶۲.
۵. بقره: ۲/ ۱۷۰.
۶. طه: ۲۰/ ۸۷- ۹۶.
۷. بقره: ۲/ ۱۷۰.
۸. بقره: ۲/ ۲۴۲؛ و نیز حدید: ۵۷/۱۷؛ مائده: ۵/۵۸؛ نحل: ۱۶/۶۷.
۹. آلعمران: ۳/ ۱۰۴.
۱۰. ر. ک: مکارم شیرازی، ناصر و همکاران، تفسیر نمونه، ج۵، تهران: دارالکتب الاسلامیة، ص۴۴۸ـ۴۶۰.
انتهای پیام | https://www.shia-news.com/
منبع: راسخون