یکی از سوال های پرتکرار در ماه مبارک رمضان این است که آیا شستن دهان با آب، روزه را باطل میکند؟ مخصوصا وقتی فرد بعد از سحری احساس مزه بد در دهان دارد یا در طول روز میخواهد دهانش را تازه کند. در این مقاله، حکم شستن دهان روزه دار بر اساس فتاوای مراجع تقلید از جمله آیت الله سید علی خامنه ای، آیت الله سید علی سیستانی، آیت الله ناصر مکارم شیرازی، آیت الله حسین وحید خراسانی و آیت الله لطف الله صافی گلپایگانی بررسی میکنیم.
امروز در مقاله ی تحت عنوان آیا شستن دهان با آب روزه را باطل میکند؟ حکم شستن دهان روزه دار چیست؟ را می توانید مشاهده کنید.
حکم شستن دهان روزه دار چیست؟
به طور کلی، شستن دهان با آب در حال روزه اشکالی ندارد؛ به شرطی که آب عمدا فرو برده نشود.یعنی اگر روزه دار فقط آب را در دهان بچرخاند و کاملا بیرون بریزد و چیزی از آن وارد حلق نشود، روزه صحیح است و باطل نمیشود.اما اگر آب به حلق برسد و فرو برده شود، حکم متفاوت خواهد بود که در ادامه توضیح میدهیم.
آیت الله سیستانی
آیت الله سیستانی یکی از مراجع پرمقلد شیعه است. طبق فتاوای ایشان، شستن دهان یا مضمضه در حال روزه اشکالی ندارد، به شرطی که چیزی از آب فرو نرود. اگر مقدار کمی آب در آب دهان حل شود و از بین برود، به روزه ضرری نمیرساند. مثلا در مسواک زدن، اگر ذرات خمیر دندان با آب دهان قاطی شود و فرو نرود، روزه باطل نیست. اما اگر آب عمدا فرو رود، روزه باطل میشود. در مورد آب دهان، فرو بردن آن (حتی اگر با اخلاط سینه مخلوط باشد) روزه را باطل نمیکند، ولی احتیاط مستحب است که اگر اخلاط به فضای دهان برسد، آن را فرو نبرید. اگر بی اختیار چیزی فرو رود، روزه صحیح است. مثلا اگر آروغ بزنید و چیزی به دهان بیاید، باید بیرون بریزید، اما اگر بی اختیار فرو رود، اشکال ندارد.
آیت الله خامنه ا ی
طبق رساله و استفتائات آیت الله خامنه ا ی، گرداندن آب در دهان با اطمینان به اینکه فرو نمیرود، روزه را باطل نمیکند. اما اگر آب بی اختیار فرو رود، بنا بر احتیاط واجب باید قضای آن روز را بگیرید. استثنا: اگر مضمضه برای وضو نماز واجب باشد، روزه صحیح است و قضا ندارد. مثلا اگر برای نماز ظهر وضو بگیرید و آب ب یاختیار فرو رود، مشکلی نیست. اما اگر برای خنک شدن یا بدون دلیل باشد، احتیاطا قضا لازم است. در مورد خون لثه، اگر در آب دهان مستهلک (حل) شود، فرو بردن آن اشکال ندارد. این فتوا نشان میدهد که شستن دهان مجاز است، اما باید مراقب باشید.
آیت الله مکارم شیرازی
آیت الله مکارم شیرازی میفرمایند: شستشوی دهان با آب یا دارو اگر چیزی فرو نرود، روزه را باطل نمیکند. اگر بدون اراده به حلق برسد، اشکالی ندارد. اما اگر از اول بدانید که بی اختیار فرو میرود و این اتفاق بیفتد، روزه باطل است و کفاره هم دارد (اطعام ۶۰ فقیر یا ۶۰ روز روزه). اگر برای وضو باشد و بی اختیار فرو رود، روزه صحیح است. اما اگر برای خنک شدن یا بدون هدف باشد، روزه باطل میشود و فقط قضا لازم است (بدون کفاره). مثلا اگر مسواک بزنید و رطوبت آن در آب دهان حل نشود، جایز نیست. باید دهان را کاملا بشویید. این نظر دقیق است و شرایط مختلف را پوشش میدهد.
آیت الله وحید خراسانی
طبق فتاوای آیت الله وحید خراسانی، اگر رطوبتی از دهان بیرون آورید (مثل آب شستشو) و دوباره به دهان ببرید و فرو دهید، روزه باطل میشود، مگر اینکه در آب دهان به طور کامل حل شود (مستهلک گردد). شستن دهان به خودی خود اشکال ندارد، اما باید مراقب باشید که آب فرو نرود. اگر بی اختیار فرو رود، قضا لازم است. در مسواک زدن، اگر مسواک مرطوب شود و رطوبت آن فرو رود، باطل است.
آیت الله شبیری زنجانی
آیت الله شبیری زنجانی می فرمایند: شستن دهان اشکالی ندارد، کافی است آب واردشده را بیرون بریزید. بهتر است سه مرتبه آب دهان را بیرون بریزید تا مطمئن شوید. فرو بردن آب دهان (حتی با احتمال خرده غذا) روزه را باطل نمیکند. اگر آب بی اختیار فرو رود، باید قضا کنید. در مورد زبان زدن به لبها یا طعم غذا در دهان، با مجرد طعم روزه باطل نمیشود. اگر مسواک بزنید و خون بیرون بیاید، اشکال ندارد، اما نباید چیزی فرو دهید.
نظر آیت الله صافی گلپایگانی
طبق رساله آیت الله صافی گلپایگانی، شستن دهان در روزه مجاز است، اما اگر آب فرو رود، روزه باطل میشود. اگر بی اختیار باشد و برای وضو، قضا ندارد. مشابه دیگر مراجع، تاکید بر بیرون ریختن آب است. اگر از اول بدانید فرو میرود، نباید انجام دهید. در مبطلات روزه، خوردن عمدی آب باطل کننده است، اما شستشو اگر کنترل شود، مشکلی ندارد.
شستن دهان روزه دار امام خمینی
امام خمینی، در تحریر الوسیله میفرمایند: مضمضه برای خنک شدن یا بی جهت، اگر بی اختیار آب فرو رود، فقط قضا لازم است (بدون کفاره). اگر فراموش کنید روزه هستید، قضا ندارد. اگر برای وضو باشد، قضا واجب نیست. مضمضه بی جهت مکروه است و بهتر است سه مرتبه آب دهان بیرون بریزید. این فتوا پایه بسیاری از نظرات فعلی است.
شرایط باطل شدن روزه با شستن دهان
اگر آب عمدا فرو رود: همه مراجع میگویند روزه باطل است و قضا و کفاره لازم.
اگر بی اختیار فرو رود: بسته به مرجع، قضا یا کفاره.
مسواک زدن: مجاز، اما خمیر دندان نباید فرو رود.
خلال دندان یا نخ دندان: اگر چیزی فرو نرود، اشکال ندارد.
بوی بد دهان: میتوانید دهان را بشویید، اما مراقب باشید.
چند سوال رایج درباره شستن دهان در حال روزه
آیا شستن دهان برای رفع بوی بد دهان اشکال دارد؟خیر، اشکال ندارد، به شرط اینکه آب فرو نرود.
آیا میتوان برای رفع تشنگی آب در دهان چرخاند؟بله، اما بهتر است این کار زیاد تکرار نشود و حتما مراقب باشید آب فرو نرود.
آیا استفاده از دهانشویه مجاز است؟اگر مایع دهانشویه فرو برده نشود، اشکالی ندارد.ولی چون احتمال فرو رفتن آن وجود دارد، باید با احتیاط استفاده شود.
آیا جویدن آدامس روزه را باطل میکند؟ اگر چیزی جدا شود و فرو رود، بله. آیا قطره چشم یا بینی؟ اگر به حلق برسد، برخی مراجع باطل میدانند.
حکم غرغره آب نمک در روزه
غرغره کردن آب در حال روزه مکروه است؛ یعنی بهتر است انجام نشود، مخصوصا اگر احتمال فرو رفتن آب وجود داشته باشد.اما اگر انجام شود و آب فرو نرود، روزه صحیح است.
حکم مسواک زدن و شستن دهان با خمیر دندان
یکی از دغدغه های رایج این است که آیا مسواک زدن روزه را باطل میکند؟
پاسخ مراجع این است:
مسواک زدن با خمیر دندان اشکال ندارد.
کف و آب و خمیر نباید فرو برده شود.
باید با دقت کامل دهان شسته شود.
اگر فرد عمدا کف خمیر دندان را ببلعد، روزه باطل میشود.
حکم شستن دهان بعد از سحری
بعضی افراد بعد از خوردن سحری دهانشان را میشویند. این کار کاملا صحیح است و اشکالی ندارد.حتی توصیه شده است که بعد از سحری دهان تمیز شود تا ذرات غذا باقی نماند، زیرا باقی ماندن غذا ممکن است در طول روز ناخواسته فرو برود.
سخن آخر
شستن دهان با آب در روزه عموما مجاز است و روزه را باطل نمیکند، به شرط مراقبت. نظر مراجع نشان میدهد که اسلام به بهداشت اهمیت میدهد، اما احتیاط لازم است. اگر مقلد خاصی هستید، به رساله خود مراجعه کنید. در ماه رمضان، با رعایت این احکام، روزهای سالم و مقبول بگیرید. اگر سوال بیشتری دارید، نظر دهید.
انتهای پیام | https://www.shia-news.com/
منبع: آلامتو