محقق : دکتر صادق یادگاری
شیعه نیوز | چگونه از فتنه های آخرالزمان در امان بمانیم؟
برخی احادیث تکان دهنده که روزگار غیبت را توصیف میکنند:
پیامبر خدا محمد مصطفی ( که درود خدا بر او باد) در روایتی فرمود: روزگاری خواهد آمد که دین خدا تکه تکه خواهد شد. سنت من در نزد آنان بدعت و بدعت در نزد آنان سنت باشد، شخصیت های بزرگ در نزد آنها حیله گر خوانده می شوند و اشخاص حیله گر در نزد مردم، با شخصیت و وزین خوانده شوند.
مومن در نزد آنان حقیر و بی مقدار می شود و فاسق به پیش آنها محترم و ارجمند باشد، کودکانشان پلید و گستاخ و بی ادب و زنانشان بی باک و بی شرم و بی حیا شوند، پناه بردن به آنها خواری و اعتماد به آنان ذلت و درخواست چیزی از آنها نمودن، جامه درویشی به تن کردن و مایه بیچارگی و ننگ است.
در آن هنگام خداوند، آنان را از باران به هنگام، محروم سازد و در وقت نامناسب بر آنها ببارد.
زمانی بر مردم بیاید که چهره هایشان چهره های آدمیان ولی دل هایشان دل های شیاطین باشد، بسان گرگان درنده خونریز باشند. از منکرات اجتناب نکنند، پیوسته به کارهای ناپسند خویش ادامه دهند، اگر در جمع آنها باشی به تو دروغ گویند و اگر خبری برایشان بازگویی تو را دروغگویی شناسند و چون از آنها غایب باشی غیبتت کنند. افراد بد بر آنان مسلط شود که آنان را به انواع عذاب معذب دارند، نیکانشان دعا کنند ولی اجابت نشود.
شکم هاشان خدایان آنها، و زنانشان قبله گاهشان و پولشان دینشان.
در جایی دیگر رسول خدا فرمود: زمانی میاید کالاهای دنیوی را مایه شرف و اعتبار و ارزش خویش دانند. از ایمان جز نامی و از اسلام جز آثاری و از قرآن جز درس نماند. ساختمان های مسجدهایشان آباد باشد ولی دلهایشان از جهت هدایت خدا خراب شود.
به چهار بلا مبتلا شوند:
در آن روزگار است که خداوند، آنها را به چهار بلا مبتلا سازد. نخست: تجاوز به ناموسشان، دوم: هتک حرمت از ناحیه زورمندان و ثروتمندانشان، سوم: خشکسالی و چهارم: ظلم و ستم از جانب زمامداران و قاضیان.
اصحاب از سخنان آن حضرت سخت به شگفت آمدند و گفتند: یا رسول الله! مگر آنها بت پرست هستند؟ پیامبر فرمود: آری هر پول و درهمی به نزد آنها بتی است که در حد پرستش به آن تعلق خاطر دارند.
از پیامبر خدا در منابع شیعه و اهل تسنن روایت شده است که در جایی دیگر فرمود: روزگاری بیاید که مردم شان آنچنان از علما بگریزند که گوسفند از گرگ گریزد. در آن هنگام، خداوند آنها را به سه بلا دچار سازد: نخست آنکه برکت از مالشان بگیرد، دوم: ستمگران را بر آنها مسلط سازد و سوم انکه بی ایمان از دنیا بروند.
یکی از اصحاب از پیامبر پرسید: یا رسول الله دین مردم شان چگونه خواهد بود؟
پیامبر فرمود: زمانی بر مردم بیاید که هر کس دین خویش را به سختی حفظ کند. دینداری شان بسان کسی ماند که آتش در دست خود نگه دارد.
در جایی دیگر در بحارالانوار جلد52ص190 پیامبر فرمود : زمانی برسد که از قرآن جز رسم الخطی و از اسلام جز نامی برای مسلمانان نماند ، آنچنانکه گروهی به دین خدا در جهان خوانده شوند در حالی که همین گروه از هرکسی از اسلام دورتر باشند. مسجدهاشان از حیث ساختمان آباد ولی از نظر هدایت، خراب باشد.
در میان مردمانشان قرآن و اهل آن در اقلیت باشند. مومنانشان در میان مردم باشند ولی در میان آنها نباشند، با مردم باشند ولی براستی با مردم نباشند، زیرا هدایت با ضلالت همراه نیست گرچه در کنار یکدیگر باشند.
به اندک نانی پیش هرکسی کرنش کنند.
در بحار ج 77ص369 آمده است پیامبر در اواخر عمر خود اصحاب را جمع کردند و فرمودند: زمانی بر مردم بیاید که اخلاق انسانی از آنان رخت بربندد چنانکه اگر نام یکی را بشنوی به از آن بود که آن را ببینی یا اگر او را ببینی به از آن است که او را بیازمایی. چون او را بیازمایی، حالاتی زشت و ناروا در او مشاهده کنی.
دینشان پول و قبله گاهشان زنانشان شود. برای رسیدن به اندک نانی پیش هرکسی کرنش کنند نه خود را در پناه اسلام دانند و نه به کیش نصرانی زندگی کنند. بازرگانان و کاسبان شان رباخوار و فریبکار، و زنانشان خود را برای نامحرمان بیارایند. در آن هنگام اشرارشان بر آنها چیره گردند و هر چه دعا کنند به اجابت نرسد.
روزگاری خواهد امد که مردمانشان به پراکندگی مصمم باشند و از هماهنگی و اتفاق نظر و اتحاد بدور شوند. آنچنان به قوانین اسلامی بی اعتنا بشوند که گویی آنان خود پیشوای قرآن بودند نه قرآن پیشوای آنها . از حق جز نامی نزد آنها نمانده باشد و از قرآن جز خط و ورقی نشناسند. بسا یکی در درس قرآن و تفسیر وارد شود، هنوز جا خوش نکرده از دین خارج شود. و چون در آخرالزمان دینتان دستخوش افکار گوناگون روایات جدید شود، کمتر کسی از شماست که دینش را حفظ کند.
هنگامی که معیشت جز با گناه تامین نگردد.
در کنزالاعمال حدیث 31008 آمده است یکی از اصحاب پرسید دین خدا چگونه خواهد شد؟
پیامبر(ص) فرمود: زمانی بر مردم بیاید که هیچ دیندار دینش برایش سالم نماند جز اینکه از قله کوهی بگریزد یا از سوراخی به سوراخ دیگر پناه برد چون روباه که با بچه هایش چنین کند، و این آخرالزمان باشد.
هنگامی که معیشت جز با گناه تامین نگردد، چون این وضع پیش آید عزب بودن و تجرد حلال شود، در آن روزگار است که مرد به دست پدر و مادرش تباه و گمراه شود و اگر پدر و مادر نداشته باشد به دست زن و فرزندش و اگر زن و فرزند نداشته باشد، چه بسا هلاکت و تباهی اش به دست خویشان و همسایگانش باشد که او را به تهیدستی و فقر سرزنش کنند و بترسانند و تکالیفی بر او نهند که وی از عهده ان بر نیاید تا گاهی که او به پرتگاه های هلاکت سقوط کند.
در آخرالزمان فریبکارانی بیایند که حدیث هایی نو و روایت هایی جدید از دین بر شما بخوانند.
و نیز از پیامبر خدا در کتاب کنزالاعمال، حدیث 290324 روایت شده است که فرمود: در آخرالزمان دغلبازان و فریبکارانی بیایند که حدیث هایی نو و روایت هایی جدید از دین بر شما بخوانند، انچنان که نه شما و نه پدرانتان چنین حدیث هایی نشنیده باشید. پس دوری گزینید از آنها. مبادا به دام تزویر و فریب شان بیافتید.
از علی بن ابی طالب(ع) درباه آخرالزمان پرسیده شد: آیا در آن زمان مومنانی وجود دارند؟ فرمود: آری. باز پرسیده شد: آیا از ایمان آنان بر اثر فتنه ها چیزی کاسته می شود؟ فرمود: نه، مگر آن مقدار که قطرات باران از سنگ خارا بکاهد اما آنان در رنج بسر برند.
امیرالمونین (ع) فرمود: زمانی بر مردم بیاید که مقرب نباشد جز به سخن چینی، و جالب شمرده نشود جز فاجر بودن، و تحقیر نشوند جز افراد با انصاف، در آن زمان دستگیری مستمندان زیان بشمار آید و صله رحم لطف وبزرگواری بشمار آید. (نهج/حکمت 102)
بر شما باد که همچون بادیه نشینان و زنان دینداری کنید.
امام صادق(ع) فرمود: چون قائم ما قیام کند خداوند انچنان نیرویی به چشم و گوش پیروانش داده که به پیک و پیام اور نیازی نداشته باشند و به هرکجای جهان که باشند امام خود را ببینند و سخنش را بشنوند.( بحار ۳۶/۴۵)
پیامبر (ص) فرمود: «این دین مدام برپا خواهد ماند و گروهی از مسلمانان از آن دفاع کنند و در کنار ان بجنگند تا قیامت بپا شود.» و فرمود: «در هر عصر و زمانی گروهی از امتم مدافع احکام خدا باشند و از مخالفان باکی نداشته باشند.» (کنزالاعمال حدیث34499و34500)
در جای دیگری فرمودند: «چون در اخرالزمان دینتان دستخوش افکار گوناگون گردد، بر شما باد که همچون بادیه نشینان و زنان دینداری کنید که به دل هایشان دیندارند و دین انها از الایش به افکار مصون ماند.» بحار 52/111
فتنه چیست؟
در قدیم الایام کشاورزان گندم ها را درو می کردند بعد آنها را روی هم جمع می کردند بعد منتظر می مانندند و می گفتند خدایا فتنه بده ، فتنه چه بود ؟ باد بود. هنگام وزیدن باد آنها گندم ها را به هوا پرتاب میکردند و کاه ها و قسمت های سبک را باد به دور تر می افکند و دانه ها که سنگینتر بود به این شکل جدا می شد.
خاصیت امتحان و به خصوص فتنه هم همین است که عیار ایمان انسان ها را رو می کند و فرق حرف و عمل و نفاق و ایمان را مشخص می کند. ایشان افزودند که فتنه خوب است و فتنه های بزرگتری در راه است. و در تأیید حرف ایشان،امام صادق علیه السلام فرموداند: بخدا قسم شما شیعیان همچون شیشه شکسته میشوید، و شیشه را بعد از شکستن میتوان ذوب کرد و بصورت نخست برگرداند بخدا قسم شما مانند سفال شکسته میشوید. سفال بعد از شکسته شدن دیگر بصورت اول بر نمی گردد. بخدا قسم شما امتحان میشوید و غربال خواهید شد تا نیکان در غربال مانده و غیر نیکان بیرون بریزند چنانکه دانه تلخ از میدان گندم جدا میشود. (بحارالانوار، ج 52، ص101)
از این سه تشبیه چنین استفاده می شود که شیعیان در زمان غیبت امام زمان، جمعی سخت گمراه می شوند و سپس توبه کرده و مثل شیشه شکسته بصورت نخست بر می گردند و دسته ای وقتی منحرف گشتند مانند سفال شکسته دیگر بصورت اول در نمی آیند و گروهی غربال شده خوبان و بدان از هم جدا می شوند.
نکته ی بسیار مهم دیگر اینکه ایمان نیم بند در آخر الزمان جواب نمی دهد و نمی تواند انسان را در امان نگاه داردهمچنان که خدا در قرآن در باره ی ایمان نصفه و نیمه فرموده:
... أَ فَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْکِتابِ وَ تَکْفُرُونَ بِبَعْضٍ فَما جَزاءُ مَنْ یَفْعَلُ ذلِکَ مِنْکُمْ إِلاَّ خِزْیٌ فِی الْحَیاةِ الدُّنْیا وَ یَوْمَ الْقِیامَةِ یُرَدُّونَ إِلى أَشَدِّ الْعَذابِ وَ مَا اللَّهُ بِغافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ (85 البقره)
... آیا شما به پارهاى از کتاب ایمان مىآورید، و به پارهاى کفر مىورزید؟ پس جزاى هر کس از شما که چنین کند، جز خوارى در زندگى دنیا چیزى نخواهد بود، و روز رستاخیز ایشان را به سختترین عذابها باز برند، و خداوند از آنچه مىکنید غافل نیست.
درست است که روی سخن خداوند در درجه اول با یهودیان است، اما این دستور، یک حکم کلی است که هر کس به پاره ای از آیات ایمان بیاورد و به پاره ای دیگر کفر ورزد طبق آیات قرآن ، آن می شود که ...
امروز، اگر با خود صادق باشیم، بعضی از ما به بهانه های مختلف بعضی واجباتمان را انجام نمی دهیم یکی از این واجباتی که معمولاً امروز با توجیهات مختلف از انجامش شانه خالی می کنیم خمس است .
اما یکی از مهمترین دستوراتی که خود ائمه به ما در این دوران پرفتنه برای رهایی از سرگردانی و عافیت یافتن از ماجراهای آخرالزمان به ما داده اند دعاست آنهم دعای عاجزانه و ملتمسانه و چگونگی آن در روایت زیز آمده:
یونس بن عبد الرحمن از عبد اللَّه بن سنان روایت کرده که حضرت صادق علیه السّلام فرمود: در این زودى براى شما شبههاى پیش خواهد آمد که نه علم خروج از آن را دارید و نه امامى هست که شبهه را براى شما حل کند، و در سرگردانى خواهید ماند،
افرادى که بخواهند از این گونه شبهات رهائى پیدا کنند باید دعاى غریق را بخوانند گوید: عرض کردم دعاى غریق کدام است؟ فرمود: میگوئى:
«یا اللَّه یا رحمان یا رحیم، یا مقلب القلوب ثبت قلبى على دینک» گفتم: «یا مقلب القلوب و الابصار ثبت قلبى على دینک» فرمودند: خداوند مقلب قلوب و ابصار هست و لیکن همان طور که من دستور دادم قرائت کن و بگو: «یا مقلب القلوب ثبّت قلبى على دینک»
( کمال الدین و تمام النعمة، ج2، ص: 353)
البته به جز این مورد یک قاعده ی قرآنی هم داریم که( إِنْ تَتَّقُوا اللَّهَ یَجْعَلْ لَکُمْ فُرْقاناً- اگر تقوای الهی پیشه کنید برایتان فرقان (قدرت تشخیص حق از باطل) قرار می دهیم (29-انفال)) و البته عمل به دستور امام هم از مهمترین مصادیق تقواست
و همچنین ترک معصیت و انجام واجب در تحصیل فرقان بسیار بسیار مؤثر است.
و همچنین کسی که تقوا پیشه کند، خداوند شخصاً به او تعلیم می دهد { وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ یُعَلِّمُکُمُ اللَّه – تقوا پیشه کنید خداوند شخصاً شما را تعلیم می دهد} و این از برکات ویژه و کم نظیر رعایت تقواست.
و همچنین به شدت باید از ظلم پرهیزکنیم ، ظلم یکی از کارهایی است که شدیداً ما را از هدایت خدا باز می دارد
آنچنان که خداوند کریم در قرآن می فرماید: { وَ اللَّهُ لا یَهْدِی الْقَوْمَ الظَّالِمینَ (258- بقره) خداوند مردمان ظالم را هدایت نمی کند.}ما در حق خودمان و احکام خداوند و خلق خداوند نباید ظلم کنیم.
خداوند عالم از هدایت خلق دریغ ندارد آنچنان که خورشید از نور افشانی دریغ ندارد، اما اگر ما جلوی پنجره، پرده ای ضخیم بیاندازیم آیا می توانیم بگوییم که خورشید نور نمی دهد آیا اگر ما با اعمال خود جلوی پنجره قلب خود با انجام گناهان و ظلم به خود و دیگران پرده بیافکنیم و مانع رسیدن انوار هدایت پروردگار شویم می توانیم از هادی نبودن خدا شکایت کنیم؟!
همچنین در حدیث دیگری رسول خدا می فرمایند مبادا ظلم کنید که دلهای شما را ویران می کند (مستدرک الوسائل ج2 ص10) و اگر دل آدمی ویران شد دیگر مجالی برای هدایتش هم نمی ماند.
یکی دیگر از کارهایی که در هدایت ما به سمت حق بسیار مؤثر است هم در حدیث زیر آمده:
اگر به آنچه می دانید عمل کنید، خداوند آن چه را که نمی دانید به شما خواهد آموخت.
شیعه در غیبت امام مهدی(عج) و فتنه های آخرالزمان چه وظایفی دارد؟
ثابت ماندن در دین، انتظار فرج، تولی و تبری، صبر بر ابتلائات، تسلیم امر خدا بودن، پرهیز از شهرت طلبی، پیروی از فقها و علما،کسب معرفت امام، از جمله توصیه های روایات به شیعیان در دوره غیبت است. در عصر غيبت مهمترين تكليف براى مردم، عمل به وظايف امر است، نه فقط خواستن و دل بستن و دعا كردن؛ زيرا نجات دنيا و آخرت انسان در عمل به وظيفه است، نه صرف آرزو و دعا و...در نظر داشته باشيم كه خواستن چيزى است و عمل به وظيفه چيز ديگر. هيچگاه بيمار دلش نمىخواهد دواى دردش را بخورد، امّا موظف است كه بخورد، چون شفايش در آن نهفته و علاجش به خوردن آن بستگى دارد. البتّه ممكن است در مواردى خواستن با وظيفه هم جمع شود، امّا معيار عمل به وظايف است.
ميليونها عاشق مىخواهند به خدمت حضرت شرفياب شوند، امّا اين وظيفه نيست، بلكه در حدّ خواستن و آمال و آرزو است و ميسّر نشدنش مسؤوليّتآور نيست، ولى ترك گوشهاى از وظايف امر شده، مسؤوليّت مىآورد، عمل به آنكه از وظايف دينى است و موجب خوشنودى حضرت بقيّة اللّه الأعظم عليه السّلام است،نه عدم لقاى او و تنها به توسّل و دعا قناعت نمودن.بلى!قطعا همه اين كارها خوب و ممدوح است،امّا ابدا جايگزين عمل به وظايف نمىشود.
دینمداری
علی علیه السلام فرمود: «...بدانید! هر که از شیعیان، بر دینش محکم باقی بماند، و از به درازا کشیدن غیبت امام، دلش به زنگار شک، تیره و سخت نگردد، روز قیامت او با من و در رتبهی من است.». (3)
امام سجاد علیه السلام فرمود: «هر کس در دورهی غیبت قائم ما، بر ولایت ما، استوار باقی بماند خداوند اجر هزار شهید از شهدای بدر و احد به او عطا می فرماید.» .
یمان تمار می گوید: «نزد امام صادق علیه السلام نشسته بودیم که به ما فرمود: «صاحب الامر غیبتی خواهد داشت که کسی که بخواهد در آن دوره دیندار بماند سخت در مشقت و در معرض مشکلات است.» و سپس فرمود: «صاحب الامر غیبتی دارد و بندهی خدا- برای حفظ دینش - باید تقوای الهی را پیشه کند و دو دستی به دین خود بچسبد.»(۵)
ودر حدیثی دیگر کلینی به سندش از امام صادق علیه السلام نقل کرده که فرمود: «همانا برای صاحب این امر غیبتی است که دین دار در آن به مانند کسی است که دست به شاخه پر تیغ گل بکشد …به طورحتم برای صاحب این امرغیبتی است، پس باید بنده خدا تقوای الهی را پیشه کرده و به دین او تمسک بجوید.».
یونس بن یعقوب از معتمدانش از امام صادق علیه السلام نقل می کند که فرمود: «در چه حالی به سر خواهید برد در روزگاری که امامتان را نشناسید؟» به آن حضرت عرض شد: «اگر چنین شد چه باید کرد؟» فرمود: «از دستورات امام سابق پیروی کنید تا وقتی خداوند او را ظاهر کند.»
عبدالله بن سنان می گوید: امام صادق علیه السلام فرمود: شبهه ای دامنتان را خواهد گرفت و به حیرتی دچار خواهید شد، نشانهی هدایت و امام راهبرتان دیده نخواهد شد، و در آن هنگام جز کسی که مانند غریق ناامید از همه جا، دست دعا به درگاه پروردگار بردارد، کس دیگری نجات نخواهد یافت.» عرض کردم: «دعاء غریق چگونه است؟» فرمود: «غریق می گوید: یا الله! یا رحمن! یا رحیم! یا مقلب القلوب! ثبت قلبی علی دینک...».
یونس بن عبدالرحمن می گوید: حضرت موسی بن جعفر علیهما السلام فرمود: «خوشا به حال آن عده از شیعیان ما که در دورهی غیبت قائم ما به محبت ما چنگ انداخته اند و بر ولایت ما و بیزاری از دشمنانمان استوارند! آنها از ما هستند و ما از آنها هستیم، آنها به امامت ما خشنودند و ما از شیعه بودن آنها خشنودیم، خوشا به حالشان و بهشت گوارایشان باد، به خدا قسم، اینان در روز قیامت هم درجهی ما هستند.» .
حضرت جواد از امير مؤمنان عليهما السّلام فرمود:«قائم ما را غيبتى خواهد بود تا اينكه فرمود:پس هركس بر دين خود ثابت بماند و بهسبب طولانى شدن غيبت امامش، قساوت پيدا نكند.پس او در روز قيامت در درجۀ من و با من خواهد بود.».
انتظار فرج
انتظار فرج در دوران غيبت يكى از امور سفارش شدۀ ائمّه عليهم السّلام است و روايت بسيار دراينباره به دست ما رسيده است و ثواب منتظران فرج امام زمان عليه السّلام را با شهداى در خون غلطان دانسته است.
امير المؤمنين فرمود: منتظر فرج قائم ما مانند كسى است كه در راه خدا در خون خود غوطهور شود و چنگزننده به امر ما فردا در حظيرة القدس با ما خواهد بود.
امام سجّاد عليه السّلام فرمود: انتظار فرج از بزرگترين فرجهاست.
امام صادق عليه السّلام فرمود:«منتظر دوازدهمين امام،مانند كسى است كه شمشير خود را كشيده و پيش روى پيغمبر صلّى اللّه عليه و اله از او دفاع نمايد.
ودر حدیثی دیگر از امام صادق علیه السلام روایت شده است: کسی که این امر (امامت و ظهور آن) را بشناسد، به سبب انتظار کشیدن آن، برایش گشایش حاصل می شود.
حضرت رضا عليه السّلام از رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله فرمود:«افضل اعمال امّت من،انتظار فرج است.»
تبری و تولی
رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله فرمود: «خوشابهحال كسى كه قائم اهل بيت مرا درك كند،درحالىكه پيش از قيام پيرو او باشد،دوست او را دوست و از دشمنش دورى كند و امامان هدايتگر پيش از او را دوست بدارد. آنانند آشنايان و صاحبان محبّت و مودّت و براى من گرامىترين(خلق خدا و)امّتم و مكرّمترين خلق خدا هستند.»
امام صادق علیه السلام:خوشا به حال شيعيان ما و چنگ زنندگان به دوستى ما در غيبت قائم ما،ثابتان بر دوستى ما و دورىجويندگان از دشمنان ما؛آنهايند از ما و ماييم از آنها،به امامت ما راضى شدند،ما نيز به شيعه بودن آنها راضى هستيم،خوشابهحال آنها!به خدا قسم ايشان هستند در روز قيامت در درجه ما!»
سدير از امام صادق عليه السّلام نقل مىكند كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله فرمود خوش به حال آنكس كه قائم اهل بيت مرا دركنمايد درحالىكه قبل از قيامش به او و به امامان پيش از او اقتدا و تبعيّت كند و از دشمنان آنها به خدا بيزارى جويد آنان رفيق و گرامىترين امّت براى من هستند.»
صبر بر ابتلائات
در دوران غيبت حضرت مهدي-عليهالسّلام- فتنههاي فراوان پديد ميآيد و مشكلات بسيار بر سر راه دينداران و پيروان ولايت و امامت ايجاد ميشود، تا آنجا كه نگاهباني ايمان و مواظبت بر تقوي همچون كندنِ خارهاي بوتة خار، يا نگه داشتن قطعه سنگي گداخته با دست، دشوار است. امتحانات الهي يكي پس از ديگري براي مؤمين پيش ميآيد و ميزان صبر و استقامت آنان را به بوته امتحان ميگذارد. امام صادق-عليهالسّلام- ميفرمايد: «امر فرج براي شما نميرسد مگر پس از نابودي، نه به خدا سوگند! نميرسد مگر پس از آنكه خوب و بد از هم جدا شوند، نه به خدا سوگند! نميرسد مگر پس از آنكه در اثر آزمايشات گوناگون، خالص و پاك شويد»
رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم: «بهزودى گروهى بعد از شما مىآيند كه يك مرد از آنها اجر پنجاهنفر شما را داراست. گفتند:اى رسول خدا عليه السّلام!ما با تو در بدر و احد و حنين.بوديم و دربارۀ ما قرآن نازل شده است. فرمود:اگر چيزهايى را كه به آنها بار كردهاند،به شما تحميل كنند،شما مانند آنان صبر نمىكنيد.»
امام حسين عليه السّلام فرمود: «شكيبايان بر اذيّت و تكذيب در زمان غيبت او به منزلۀ شمشيرزنان(راه خدا)در پيش روى رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله هستند.» روايت حمران از امام صادق عليه السّلام كه فرمود: «آيا نمىدانى هركس منتظر امر ما باشد و بر آزار و اذيّتهايى كه مىبيند صبر كند،او فردا در گروه ما خواهد بود؟»
محمّد بن سنان از يونس بن ظبيان نقل مىكند كه مىگفت:از امام صادق عليه السّلام شنيدم فرمود: «همانا اهل حقّ هميشه در شدّت(زحمت)بودهاند.آگاه باش!اين تا مدّت نزديك و عاقبت طولانى خواهد شد.»
تسلیم در برابر امر خدا
امام على عليه السّلام در نهج البلاغه مىفرمايد: ٣ملازم زمين شويد(آرام باشيد)و به امتحانها شكيبا باشيد،دستها و شمشيرهايتان را به حركت درنياوريد و با خواستههاى نفستان نجنبيد.خداوند (مسؤليّت)چيزى را كه در(دوش)شما قرار نداده است شتاب نكنيد،به يقين هركس از شما با معرفت خدا و رسول و اهل بيتش عليهم السّلام در رختخوابش بميرد،شهيد از دنيا رفته است و اجرش با خداست و سزاوار(دريافت)پاداش نيّت عمل خيرش خواهد شد و آن نيّت بمنزلۀ شمشير زدن(در راه خود)خواهد بود.به تحقيق،براى هرچيزى مدّت و مهلتى است.»
گمنامی وپرهیز از شهرت طلبی
مفضل بن عمر مىگويد كه امام صادق عليه السّلام فرمود: مبادا شهرتطلبى كنيد(خود را شهرۀ آفاق كنيد)،آگاه باشيد!به خدا قسم! حتما امامتان سالهاى(دراز)از روزگارتان از شما غايب و دور خواهد شد تا گفته شود مرده يا در زمين رفته و به كدام بيابان بسر مىبرد و البتّه چشمان مؤمنين بر او مىگريد و مضطرب مىشوند،مانند اضطراب كشتىها در امواج،پس نجات پيدا نمىكند مگر آن كس كه خداوند پيمانش را(به ايمان)گرفته باشد،و در دلش ايمان را نوشته باشد و او را با«روح القدس»تأييد نموده باشد،و البتّه دوازده پرچم مشتبه برافراشته مىشود.
پیروی از علما وفقهای دین
امام صادق-عليهالسّلام- فرمود: هر كدام از فقيهان كه نگهدارندة دين و نگاهبان جان و مخالف هواي نفس خود و اطاعتكنندة فرمان مولاي خويش باشد، بر مردم است كه از او تقليد و تبعيّت كنند.
معرفت امام (عج)
رعایت تمامی مواردی که برشمردیم ، زمانی مؤثر خواهد بود که نسبت به خود حضرت مهدی علیه السلام شناخت پیدا کنیم.
به یقین شناخت امام عصر-علیه السّلام- که کلید همه معارف وحی است، با یادگیری نام ها و القاب و تاریخ ولادت و غیبت او حاصل نمی شود. امام زمان-علیه السّلام- امام زمانه است، امام همه انسانها در همه ابعاد زندگی است.
آن که خود را صادقانه پیرو امام زمان-علیه السّلام- می شمارد، به همان اندازه که ویژگی های ایشان را می شناسد، در همسو کردن زندگی، همسان نمودن خُلق و خو، همرنگ ساختن اعمال و رفتار خویش با امام (عج) وظیفه دارد.
اگر امام زمان-علیه السّلام- را به زهد و بی اعتنایی به دنیا شناختیم، دیگر نمی توانیم با ادّعای پیروی از او حریصانه به دنبال دنیا باشیم و همت خود را در نیکو پوشیدن و خوب خوردن و لذّت بردن خلاصه کنیم.
اگر امام زمان-علیه السّلام- را به اهتمام در دعا و عبادت ها شناختیم، دیگر نمی توانیم نسبت به دعاها بی تفاوت بمانیم و در نماز و راز و نیاز با خدا سستی و کم توجهی روا داریم.
اگر امام زمان-علیه السّلام- را به عادل بودن و عدالت گستری شناختیم، دیگر نمی توانیم با ادّعای اقتدای به او بر بندگان خدا ستم کنیم و نسبت به ظلمی که بر دیگر بندگان خدا می شود، بی تفاوت بمانیم و ....
«خوشا به حال آن کس که قائم اهل بیت پیامبر-صلی الله علیه و اله و سلم- را درک کند در حالی که در زمان غیبت و دوران قبل از قیام او به او تأسی جوید».31و32
پناه بردن به امام زمان ، انفاق مال برای سلامتی امام زمان ، گمنام بودن ، امیدوار بودن به رحمت الهی و امیدوار کردن خانواده و مردم ، تمسک به اهل بیت و پرهیز از هرگونه فتنه حقیقی یا مجازی ، مطالعه تاریخ متکبران و حکام جور و جنگها و پرهیز از فریب خوردن و در دام چپ و راست افتادن از موارد نجات از فتنه هاست و...
.........................
۳۱- پیامبرصلی الله علیه و اله و سلم، بحارالانوار، ج۵۱، ص۷۲
۳۲- وظایف منتظران، واحد تحقیقات مسجد مقدس جمکران ،صص۵-۲