
داربست، سازهای موقت و فلزی است که در پروژههای ساختمانی و صنعتی، امکان دسترسی به نقاط مرتفع را فراهم میکند. کارگران با استفاده از داربست میتوانند عملیات نصب، تعمیر، رنگآمیزی یا جوشکاری را به راحتی انجام دهند. با وجود کاربرد فراوان این تجهیزات، بیتوجهی به اصول ایمنی داربست میتواند جان کارگران را در معرض خطر سقوط و آسیبهای جدی قرار دهد. به همین دلیل، رعایت استانداردهای نصب و بررسی دورهای آن برای کارفرماها و مهندسان پروژه اهمیت زیادی دارد.
یکی از سوالات مهم این است که چه عواملی باعث سقوط یا خطر در داربست میشود؟ پاسخ به این سوال علاوه بر طراحی اصولی، به انتخاب صحیح مصالح هم بستگی دارد. برای مثال، اطلاع از قیمت لوله داربست به شما کمک میکند محصولی با کیفیت و ایمن خریداری کنید که وزن و مقاومت مناسبی داشته باشد. در این مقاله، تمام نکات ایمنی داربست را بررسی میکنیم تا با آگاهی کامل، امنیت پروژه و جان نیروهای اجرایی را تضمین کنید.
چرا ایمنی داربست اهمیت دارد؟
ایمنی داربست از مهمترین مسائل هر پروژه ساختمانی یا صنعتی است. طبق آمار وزارت کار، بیش از 65 درصد حوادث سقوط کارگران در ایران به دلیل نصب غیر اصولی یا بیتوجهی به ایمنی داربست رخ میدهد. این حوادث علاوه بر خطر جانی، خسارات مالی، هزینههای درمان، بیمه، دیه، جریمههای قانونی و تاخیر در تحویل پروژه را به دنبال دارد.
رعایت ایمنی داربست، استرس کارگران را کاهش میدهد و بهرهوری پروژه را بالا میبرد. وقتی ایمنی تامین شود، کیفیت کارهایی مثل بتنریزی، جوشکاری و نصب تاسیسات هم افزایش مییابد و پروژه بهموقع تمام میشود. بخشی از این ایمنی به کیفیت لولههای داربست بستگی دارد. انتخاب لوله استاندارد با قیمت مناسب، از هزینههای اضافی ناشی از حوادث جلوگیری میکند.
بعضی کارفرماها تصور میکنند خرید لوله ارزان، هزینه پروژه را کاهش میدهد، اما استفاده از لولههای نامرغوب یا کارکرده ایمنی را کم کرده و ریسک سقوط و آسیب به نیروها و تجهیزات گران قیمت را بالا میبرد. بنابراین، سرمایهگذاری روی تجهیزات استاندارد اقدامی هوشمندانه است.
شناخت اهمیت ایمنی داربست به شما کمک میکند بهترین نوع آن را برای پروژهتان انتخاب کنید. در ادامه با انواع داربست و کاربردهایشان آشنا میشوید.
انواع داربست و کاربرد هر کدام
انتخاب نوع مناسب داربست در هر پروژه ساختمانی، تاثیر مستقیمی بر ایمنی داربست و سرعت اجرای کار دارد. هر داربست با توجه به طراحی و ویژگیهای ساختاری، کاربردهای متفاوتی دارد که شناخت آنها میتواند هزینههای پروژه را به طور چشمگیری کاهش دهد.
داربست ثابت
داربست ثابت، متداولترین نوع داربست است که مستقیما روی زمین نصب میشود. این داربستها را معمولا در پروژههای ساختمانی مرتفع برای نماکاری، سیمانکاری و سنگکاری استفاده میکنند. داربست ثابت، ثبات بالایی دارد و امکان دسترسی همزمان چند کارگر به بخشهای مختلف نما را فراهم میکند. با وجود این مزایا، محدودیت اصلی آن نیاز به فضای نصب مناسب در اطراف ساختمان است. در ضمن هنگام خرید، انتخاب لولههای باکیفیت برای تضمین ایمنی داربست ضروری است که بررسی قیمت لوله میتواند در بودجهبندی شما موثر باشد.
داربست متحرک
داربست متحرک دارای پایههای چرخدار با قفل شونده است و برای کارهای سبک، تعمیرات سریع و پروژههایی با نیاز به جابهجایی مکرر کاربرد دارد. وزن سبک و نصب سریع از مهمترین مزیتهای آن است، اما در ارتفاع بالا باید نکات ایمنی مثل قفل بودن چرخها و مهار باد رعایت شود.
داربست معلق
داربست معلق یا معلق شونده، نوعی داربست است که از سقف یا سازه فوقانی آویزان میشود. این داربستها بیشتر در پروژههای مرتفع مانند برجها و ساختمانهای بلند برای نماشویی و رنگآمیزی استفاده میشوند. مزیت اصلی آنها حذف نیاز به فضای نصب در زمین است اما ریسک بالای سقوط، استفاده از تجهیزات استاندارد و رعایت کامل اصول ایمنی داربست را ضروری میکند.
مهمترین نکات ایمنی در نصب داربست
ایمنی داربست، فقط به انتخاب نوع مناسب محدود نمیشود و اجرای صحیح نصب، اهمیت بیشتری دارد. در این بخش، اصلیترین نکات ایمنی را بررسی میکنیم تا هنگام نصب، خطرات احتمالی را به حداقل برسانید.
بررسی زمین و فونداسیون نصب
پایهگذاری داربست روی زمین سست یا شیبدار، اصلیترین عامل سقوط است. مهندسان باید قبل از نصب، مقاومت خاک و سطح زیرین را بررسی کنند و در صورت نیاز، از صفحات فولادی زیر پایهها استفاده کنند. این کار فشار وارد شده به خاک را توزیع میکند و ایمنی داربست را افزایش میدهد.
انتخاب لوله داربست مناسب
هر پروژه نیازمند انتخاب لولههایی با ضخامت، قطر و آلیاژ مناسب است. برای مثال، داربستهای بلند نیاز به لولههای سنگینتری دارند که تحمل وزن کارگران و مصالح را داشته باشند. آگاهی از قیمت لوله و مقایسه کیفیت برندها در انتخاب گزینه مناسب بسیار مهم است. اما نکته مهم این است که فولادسل مرجع فروش آهن آلات، امکان مشاوره تخصصی و خرید مطمئن لوله داربست را برای کارفرماها فراهم میکند.
بستن مهاربندها و اتصالات
تمام مهاربندها باید به صورت استاندارد و با استفاده از بستهای مقاوم نصب شوند. شل بودن حتی یک اتصال میتواند تعادل کل داربست را به خطر بیندازد. باز و بسته کردن مهاربندها نیز باید توسط نیروی متخصص انجام شود تا به ساختار لوله آسیب وارد نشود و ایمنی داربست حفظ شود.
شناخت انواع داربست و رعایت اصول ایمنی نصب، نقش مهمی در حفظ جان کارگران و بهبود سرعت اجرای پروژه دارد. وقتی پروژهای از ابتدا با آگاهی از نوع داربست، کیفیت لولهها و نصب استاندارد پیش میرود، بخش زیادی از خطرات کاهش مییابد. حالا که با انواع داربست و نکات کلیدی نصب آنها آشنا شدید، وقت آن رسیده که با بازرسی و نگهداری داربست پس از نصب نیز آشنا شوید.
بازرسی و نگهداری داربست پس از نصب
بازرسی منظم داربست، نقش کلیدی در حفظ ایمنی پروژه دارد. مسئول ایمنی باید هر روز قبل از شروع کار، وضعیت کلی داربست را بررسی کند؛ از جمله محکم بودن اتصالات، سلامت مهاربندها و ثابت بودن پایهها. همچنین تیم ایمنی باید بهصورت هفتگی بازرسی کاملتری انجام دهد تا هرگونه پوسیدگی، زنگزدگی یا تغییر حالت لولهها پیش از وقوع حادثه برطرف شود. در تهران، این بازرسیها برای همه کارگاهها اجباری است.
بازرسی و نگهداری داربست فقط وظیفه قانونی نیست، بلکه راهی برای حفظ جان افراد و سرمایه پروژه است. اگر میخواهید بدانید قوانین ایمنی داربست در ایران و جهان چه تفاوتهایی دارند، در ادامه توضیح داده شده است.
قوانین ایمنی کار با داربست در ایران و جهان
رعایت قوانین ایمنی داربست، پایهایترین شرط حفظ جان کارگران است. در ایران، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تاکید کرده همه داربستها قبل از استفاده توسط فرد صلاحیتدار بازرسی و تمامی مهاربندها و اتصالات استاندارد باشند. همچنین استفاده از لوازم حفاظت فردی اجباری است.
در سطح جهانی، استاندارد OSHA آمریکا معتبرترین دستورالعمل ایمنی داربست است که بر آموزش مستمر نیروها، بازرسی روزانه، استفاده از لولههای بدون پوسیدگی و نصب مهاربندهای جانبی تاکید دارد. استاندارد BS انگلستان نیز الزامات مشابهی دارد اما در محاسبات بار و نحوه اتصال قطعات سختگیرتر است.
رعایت اصول ایمنی داربست علاوه بر جلوگیری از بروز حادثه، باعث بهبود سرعت و کیفیت اجرای پروژه میشود. این بخش اهمیت انتخاب لولههای استاندارد و بررسی دقیق قیمت لوله داربست قبل از خرید را بیشتر مشخص میکند.
با انتخاب لولههای باکیفیت و رعایت دستورالعملها، هم عمر مفید داربست افزایش مییابد و هم امنیت نیروهای انسانی تضمین میشود. اگر میخواهید برای خرید مطمئن اقدام کنید، قیمت لوله داربست را در فولادسل بررسی کنید و با دریافت مشاوره تخصصی، بهترین گزینه را برای پروژه خود انتخاب کنید.