شیعه نیوز | ساشا بروخمان، پژوهشگر مؤسسه بین‌المللی مطالعات راهبردی، معتقد است توسعه توان موشکی عربستان - با کمک چین - می‌تواند بخشی از فاصله موجود میان قابلیت‌های موشکی این کشور و ایران را کاهش دهد.
به گزارش «شیعه نیوز»، خبرگزاری رویترز گزارش داد که عربستان سعودی در حال گسترش تأسیسات تولید موشک‌های بالستیک خود است؛ اقدامی که می‌تواند ظرفیت این کشور برای تولید موشک‌های بزرگ‌تر با برد بیشتر یا توان حمل محموله‌های سنگین‌تر را افزایش دهد.
به گزارش عصر ایران به نقل از رویترز، ارزیابی این دو پژوهشگر آمریکایی بر پایه بررسی تصاویر ماهواره‌ای تجاری از مجموعه موشکی «الدوادمی» در حدود ۲۰۰ کیلومتری غرب ریاض انجام شده است. تصاویر شرکت آمریکایی پلنت لبز از آوریل ۲۰۲۵ تا سپتامبر ۲۰۲۶، روند توسعه این مجموعه را نشان می‌دهد.
سام لِر و مایکل دویتسمن، پژوهشگران مؤسسه پژوهش سیاست خارجی آمریکا (FPRI)، در بررسی خود اعلام کردند که دو ساختمان جدید در این مجموعه در حال احداث است. به ارزیابی آنها، یکی از این ساختمان‌ها احتمالاً برای تولید موتور موشک‌های سوخت جامد و دیگری برای نگهداری مواد اولیه یا قطعات موشکی در نظر گرفته شده است.
ساختمان جدیدی که احتمال می‌رود برای تولید موتور موشک استفاده شود، دست‌کم دو برابر بزرگ‌تر از تأسیسات مشابه موجود در این مجموعه است. این موضوع می‌تواند نشانه‌ای از ت با فناوری چین ارتباط دارد. کارشناسان مؤسسه بین‌المللی مطالعات راهبردی و سازمان پژوهشی سی‌ان‌ای نیز با ارزیابی کلی پژوهشگران درباره گسترش این مجموعه موافقت کرده‌اند.
تصویر ماهواره‌ای کارخانه موتور سوخت جامد در الدوادیمی، عربستان سعودی، 6 مه 2025
عربستان در سال ۱۹۸۷ حدود ۴۰ فروند موشک بالستیک دی‌اف-۳ با سوخت مایع از چین خریداری کرد. بر اساس ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا که بعداً از طبقه‌بندی خارج شدند، این موشک‌ها بخشی از توان موشکی ریاض را تشکیل می‌دهند.
تصویر ماهواره‌ای، تأسیسات موتور سوخت جامد در «الدوادمی» عربستان سعودی ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶
همچنین، بقایای یک موشک دی‌اف-۱۵ طراحی‌شده در چین که به ارزیابی پژوهشگران در یمن مشاهده شده، نشانه‌ای از احتمال استفاده عربستان از این نوع موشک یا نمونه‌ای تولیدشده بر اساس آن است.
سام لِر احتمال داده است که توسعه تأسیسات الدوادمی بتواند در آینده به تولید موشک‌های برد بلندتر، از جمله نمونه‌ای مشابه موشک چینی دی‌اف-۲۱، کمک کند. با این حال، نوع موشک‌هایی که عربستان در حال حاضر در این مجموعه تولید می‌کند، به‌طور قطعی مشخص نیست.
تلاش برای افزایش توان بازدارندگی
به نوشته رویترز، تولید موشک‌های توانمندتر می‌تواند به عربستان کمک کند تا توان بازدارندگی خود در برابر ایران را افزایش دهد و وابستگی کمتری به جنگنده‌های وارداتی، به‌ویژه هواپیماهای آمریکایی اف-۱۵، داشته باشد.
ساشا بروخمان، پژوهشگر مؤسسه بین‌المللی مطالعات راهبردی، معتقد است توسعه توان موشکی عربستان با کمک چین می‌تواند بخشی از فاصله موجود میان قابلیت‌های موشکی این کشور و ایران را کاهش دهد.
در عین حال، گسترش تأسیسات موشکی عربستان در شرایطی صورت می‌گیرد که کشورهای دیگری در منطقه نیز در پی تقویت توان نظامی خود هستند.
دکر ایولث، تحلیلگر سازمان سی‌ان‌ای، به رویترز گفت روند گسترش توان موشکی تنها به عربستان محدود نیست و کشورهای دیگری از جمله امارات متحده عربی و ترکیه نیز در حال توسعه ظرفیت‌های نظامی خود هستند.
این روند می‌تواند رقابت تسلیحاتی در خاورمیانه را تشدید کند؛ منطقه‌ای که برنامه‌های موشکی کشورهای مختلف در آن به یکی از مؤلفه‌های مهم محاسبات امنیتی تبدیل شده است.
تصویر ماهواره‌ای، تأسیسات تولید موتورهای سوخت جامد در «الدوادمی» عربستان سعودی ۱۲ دسامبر ۲۰۲۵ تصویر ماهواره‌ای، تأسیسات تولید موتورهای سوخت جامد در «الدوادمی» عربستان سعودی ۱۲ دسامبر ۲۰۲۵
تصویر ماهواره‌ای، تأسیسات موتور سوخت جامد در «الدوادمی» عربستان سعودی ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶
پیامدهای احتمالی برای توافق هسته‌ای با آمریکا
گسترش برنامه موشکی عربستان ممکن است پیامدهایی فراتر از حوزه نظامی داشته باشد و بر روابط این کشور با آمریکا نیز تأثیر بگذارد.
واشنگتن و ریاض در پی دستیابی به توافقی درباره همکاری هسته‌ای غیرنظامی هستند که بر اساس آن، آمریکا به عربستان در ایجاد ظرفیت غنی‌سازی اورانیوم برای تولید انرژی کمک خواهد کرد.
مخالفان این توافق در کنگره آمریکا نگران‌اند که ترتیبات پیشنهادی، تضمین‌های کافی برای جلوگیری از انحراف برنامه هسته‌ای عربستان به سمت اهداف نظامی را فراهم نکند. ریاض چنین هدفی را رد کرده است.
گسترش توان موشکی عربستان می‌تواند نگرانی‌ها درباره اشاعه تسلیحات را افزایش دهد و مخالفت‌های دوحزبی در کنگره آمریکا با توافق هسته‌ای پیشنهادی را تقویت کند.
بر اساس ارزیابی پژوهشگران، عملیات توسعه تأسیسات الدوادمی از آوریل ۲۰۲۵ آغاز شده و تصاویر ماهواره‌ای سپتامبر ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که ساختمان‌های جدید به مراحل پایانی ساخت نزدیک شده‌اند. با این حال، نصب تجهیزات تخصصی تولید ممکن است چند ماه دیگر زمان ببرد و این مجموعه، در صورت تکمیل مراحل باقی‌مانده، احتمالاً تا پایان سال ۲۰۲۶ آماده بهره‌برداری خواهد شد.