شیعه نیوز | در تعامل طلافروش مرد با مشتری زن نامحرم، حکم دست کردن النگو تابع تحقق لمس و نگاه حرام است؛ اگر این کار مستلزم تماس یا نگاه حرام باشد جایز نیست، مگر آنکه هیچ لمس و نگاه حرامی محقق نشود.
به گزارش «شیعه نیوز»، در زندگی روزمره، تعامل میان مردان و زنان نامحرم در محیط های اجتماعی و شغلی امری اجتناب ناپذیر است. یکی از حساس ترین و پرتکرارترین این تعامل ها، ارتباط میان طلافروش مرد و مشتری زن نامحرم است. خرید و فروش طلا، به ویژه النگو، معمولاً با دست کردن، درآوردن یا اندازه گیری همراه است. همین مسئله باعث شده بسیاری از مومنان بپرسند: حکم دست کردن طلا توسط نامحرم چیست؟ آیا طلافروش مرد می تواند برای زن نامحرم النگو را به دست کند یا از دست او خارج کند؛ حتی اگر هر دو دستکش داشته باشند؟ پاسخ کوتاه و فقهی به این پرسش چنین است: اگر این کار مستلزم لمس و نگاه حرام باشد، جایز نیست.
دست کردن النگو توسط طلافروش مرد
فرض کنید زنی برای خرید یا تعمیر النگو به طلافروشی مراجعه کرده است. طلافروش مرد برای اندازه گیری، دست کردن النگوی نو یا بریدن النگوی کهنه، ناچار است با دستان او کار کند. اینجاست که پرسش اصلی مطرح می شود: آیا این کار جایز است؟
بر اساس پاسخ ارائه شده، ملاک اصلی این است که آیا این عمل مستلزم لمس و نگاه حرام می شود یا نه. اگر بدون دستکش باشد، معمولاً تماس پوستی با دست زن نامحرم محقق می شود و این همان لمس حرام است. در این صورت، دست کردن النگو جایز نیست. حتی اگر تماس مستقیم نباشد، ممکن است گرفتن دست، مچ یا انگشتان، عرفاً لمس محسوب شود و حرمت داشته باشد.
بسیاری می پرسند اگر طلافروش مرد و زن مشتری هر دو دستکش بپوشند، آیا مشکل شرعی حل می شود؟ در پاسخ باید گفت دستکش می تواند یکی از مقدمات حرمت، یعنی تماس پوستی مستقیم، را برطرف کند. اما حکم شرعی تنها به تماس پوستی محدود نیست. چند نکته مهم وجود دارد:
۱. نگاه حرام: اگر طلافروش برای دست کردن النگو ناچار باشد به دست و مچ زن نگاه کند، ممکن است نگاه حرام محقق شود. البته نگاه به دست و مچ، در برخی دیدگاه ها، اگر بدون لذت و ریبه باشد، ممکن است اشکال نداشته باشد؛ اما این حکم عمومی نیست و بسته به نظر مرجع تقلید متفاوت است.
۲. لمس با واسطه: برخی فقها لمس با واسطه مانند دستکش را نیز در صورتی که عرفاً تماس محسوب شود، مشکل دار می دانند. بنابراین صرف داشتن دستکش تضمین کننده حلال بودن نیست.
۳. قصد و ریبه: اگر در این تعامل، خوف افتادن در حرام یا مقدمه حرام وجود داشته باشد، باید اجتناب شود. قاعده «وجوب دفع مفسده» در اینجا جاری است.
بنابراین پاسخ به این پرسش که «آیا با دستکش جایز است؟» چنین است: اگر مستلزم لمس و نگاه حرام نباشد، فی نفسه اشکالی ندارد؛ اما اگر مستلزم باشد، حتی با دستکش جایز نیست.
نظر مراجع تقلید
بیشتر مراجع عظام تقلید در پاسخ به این پرسش، بر همان ملاک لمس و نگاه حرام تأکید کرده اند. برخی از آن ها فرموده اند:
اگر دست کردن النگو مستلزم لمس دست زن نامحرم باشد، جایز نیست.
اگر با دستکش باشد و تماس پوستی محقق نشود، در صورتی که نگاه حرام نیز نباشد، اشکالی ندارد.
برخی احتیاط واجب را در ترک مطلق این عمل دانسته اند، مگر در ضرورت.
بنابراین برای حکم دقیق، باید به فتوای مرجع تقلید خود مراجعه کرد.