شیعه نیوز | نشست خبری مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم به مناسبت هفته وقف، با طرح موضوعاتی از تحول در کارکرد وقف و حمایت از علم تا پروژههای زیستمحیطی، ساماندهی قبرستان نو و شفافیت درآمدهای موقوفات همراه بود.
به گزارش «شیعه نیوز»، نشست خبری مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم به مناسبت هفته وقف در آستان مقدس امامزاده جمالالدین، به بستری برای پاسخگویی به چالشهای مهم شهری، ارائه آمارهای جدید از عملکرد وقف و تبیین افقهای نوین این سنت حسنه تبدیل شد. حجتالاسلام والمسلمین عباس اسکندری با تبریک ایام هفته وحدت بیان داشت که با مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، زمان هفته وقف تغییر یافته تا این مناسبت ارزشمند با ولادت پیامبر اکرم (ص) همزمان شود و زمینه بهتری برای تبیین ابعاد تمدنی وقف فراهم گردد.
در ادامه، مشروح گزارش این نشست خبری و پاسخهای تفصیلی مدیرکل اوقاف به پرسشهای چالشبرانگیز خبرنگاران ارائه میشود.
عبور از شیوه سنتی وقف؛ تمرکز بر توسعه علم و تعمیق ایمان به عنوان نیاز روز جامعه
حجتالاسلام والمسلمین عباس اسکندری با تأکید بر لزوم تحول در کارکردهای وقف اظهار داشت: «ما اگر بخواهیم همچنان در موضوع وقف و موقوفات به صورت سنتی کار را دنبال کنیم، به جایی نخواهیم رسید.»
وی با تشریح اینکه نیازهای جامعه در طول زمان تغییر میکند، به ساخت آبانبارهای متعدد در گذشته به دلیل بحران آب اشاره کرد که امروزه با توسعه شبکه لولهکشی کاربری خود را از دست دادهاند. وی با بیان اینکه اینگونه اقدامات در زمان خود بر اساس نیاز روز جامعه شکل گرفته بود، تصریح کرد که امروز کشور با دو نیاز مبرم و حیاتی یعنی «توسعه علم» و «تعمیق ایمان» روبهرو است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم با اشاره به پیشرفتهای شگرف علمی، دفاعی و پزشکی کشور که به برکت همت دانشمندان جوان حاصل شده است، اظهار داشت: «امروز با توجه به شرایط اقتصادی، این حوزهها معطل پشتیبانی هستند و وقف با نیت گسترش علم میتواند تکیهگاه و پشتوانهای محکم برای محققان ما باشد تا با دلگرمی بیشتری به پیشبرد کارها بپردازند.»
وی در ادامه بر لزوم هدایت واقفان به سرمایهگذاری در این دو حوزه کلیدی تأکید کرد و پیشنهاد داد تا یک صندوق وقف با نیتهای مشخص برای پشتیبانی از علم و ایمان ایجاد شود تا آینده جامعه بر این اساس ساخته شود.
ثبت وقفهای جدید و کارنامه خدمات اجتماعی اوقاف قم
وی در بخش دیگری از سخنان خود به پویایی فرهنگ وقف در میان مردم اشاره کرد و گفت: «از ابتدای امسال تاکنون ۱۴ فقره وقف جدید در استان قم به ثبت رسیده است که نشاندهنده جریان داشتن این سنت حسنه در جامعه، علیرغم تمامی سختیها و مشکلات اقتصادی است.»
اسکندری مساحت این موقوفات جدید را بالغ بر ۴ هزار مترمربع و ارزش تقریبی آنها را حدود ۲۵۰ میلیارد تومان اعلام کرد و افزود که از میان واقفان جدید، ۹ نفر مرد و ۴ نفر از بانوان خیرخواه استان هستند.
مدیرکل اوقاف قم با ارائه آماری از خدمات گسترده اراضی موقوفه در سطح استان تشریح کرد که هماکنون بیش از ۱۲۹ هزار مترمربع از اراضی موقوفه در اختیار ادارات مختلف قرار دارد.
وی در خصوص خدمات موقوفات در حوزههای سلامت و آموزش افزود: در حوزه بهداشت و درمان ۲۲ رقبه به مساحت ۴۳ هزار مترمربع و در بخش آموزش و پرورش نیز ۱۲۳ رقبه به مساحت بیش از ۶۰۰ مترمربع به ارائه خدمت به عموم مردم میپردازند. همچنین بیش از دو هزار مترمربع از زمینهای موقوفه قم به فضای سبز شهری اختصاص یافته است.
اقدامات زیستمحیطی و تفریحی؛ از پروژه عظیم بیابانزدایی تا احداث اردوگاه بزرگ فردو
اسکندری با اشاره به اقدامات عامالمنفعه اوقاف در عرصههای زیستمحیطی و رفاهی، از ورود این نهاد به حل معضل ریزگردها خبر داد و اظهار داشت: «مقدمات طرح بزرگی فراهم شده است تا اوقاف در مساحتی بالغ بر ۲۰۰۰ هکتار از زمینهای اطراف قم در حوزه بیابانزدایی سرمایهگذاری کند و با کاشت درخت، مانع از انتشار ریزگردهایی شود که نه تنها قم، بلکه استانهای اصفهان و مرکزی را نیز تحت تأثیر قرار میدهند.»
وی همچنین بیان داشت: «ما آمادگی خود را اعلام کردهایم تا در کنار یکی از امامزادگان منطقه فردو، در زمینی موقوفه به وسعت ۱۱۰ هکتار، اردوگاهی بزرگ برای دانشآموزان و دانشجویان احداث کنیم.»
وی با اشاره به هماهنگی با مسئولان استانی برای حل مشکلات زیرساختی نظیر آب، برق و گاز این پروژه، ابراز امیدواری کرد که این اقدام گام مؤثری در غنیسازی اوقات فراغت جوانان باشد.
آخرین وضعیت پروژههای تولید برق خورشیدی و مجتمع گردشگری کرمجگان
در جریان پرسش و پاسخ، مدیرکل اوقاف قم در پاسخ به سوالی درباره سرنوشت پنلهای خورشیدی موقوفه توضیح داد: «ما سال گذشته اعلام کردیم که این طرح را در دست اقدام داریم، اما متأسفانه با دو مشکل مواجه شدیم که موجب تأخیر گردید؛ اول گره کوچکی در وضعیت سند زمین مربوطه بود که مراحل حل آن رو به اتمام است، و دوم پر شدن سهمیه ظرفیت تولید برق خورشیدی در استان قم.»
وی در این باره افزود که برخی افراد مجوز دریافت کرده ولی اقدامی انجام ندادهاند و اوقاف در تلاش است تا در صورت ابطال این مجوزها، از امتیازات آنها برای اجرای پروژه خود بهره ببرد.
اسکندری همچنین درباره پروژه بزرگ مجتمع تفریحی و گردشگری در منطقه کرمجگان با نویدبخش خواندن وضعیت پیشرفت فیزیکی آن تصریح کرد: «این پروژه در حال حاضر به پیشرفت ۹۵ درصدی رسیده و تقریباً رو به اتمام است و به زودی تور بازدید رسانهای برای افتتاح آن برگزار خواهد شد.»
ایستادگی قاطع در برابر تصرف اراضی موقوفه؛ چالش ساماندهی آرامستان تاریخی «قبرستان نو»
حجتالاسلام اسکندری با رد شایعات مربوط به عدم نظارت اوقاف بر اراضی موقوفه و پافشاری بر صیانت از موازین شرعی اظهار داشت: «بنده محکم ایستادهام و در جلسهای در استانداری نیز صراحتاً اعلام کردم تا زمانی که بنده در این مسئولیت حضور دارم، اجازه نخواهم داد شهرداری حتی یک وجب از قبرستان نو را بدون رعایت موازین شرعی تصرف کند.»
وی با تشریح فشارهای دو سالهای که از سوی نهادهای مختلف بر اوقاف وارد شده و حتی به فضای مجازی کشیده شد، تأکید کرد که اوقاف هرگز تسلیم فشارهایی که نیت واقف را مخدوش میکند، نخواهد شد.
وی با تأکید بر اینکه اوقاف مخالف زیباسازی شهری نیست، از انعقاد تفاهمنامهای با شهرداری خبر داد که بر اساس آن بازسازی صورت میگیرد، اما ماهیت وقف بهطور کامل حفظ میشود.
اسکندری در تشریح ویژگیهای این طرح افزود: «ما اجازه نخواهیم داد که دیوارهای قبرستان نو مانند آرامستان وادیالسلام برداشته شود؛ این مکان باید درگاه و پیکر مشخصی داشته باشد، حرمت قبور مؤمنین، شهدای ۱۵ خرداد، شهید آیتالله سعیدی و شخصیتهای بزرگ علمی و فلاسفهای همچون لاهیجی کاملاً محترم شمرده شود و ساماندهی تنها با شمعکوبی در بخشهای فاقد تراکم قبور برای پروژههای فرهنگی و خدماتی انجام گیرد.»
وی همچنین اعلام کرد که مذاکرات برای ساماندهی قبرستان وادیالسلام قم نیز با همین رویه در حال انجام است.
رد ادعای عدم شفافیت و پیشنهاد تشکیل کارگروه رسانهای مشترک
در پاسخ به انتقادات خبرنگاران پیرامون مبهم بودن عواید و هزینهکرد موقوفات، مدیرکل اوقاف قم ادعای عدم اطلاع از وضعیت موقوفات را قویاً رد کرد و اظهار داشت: «این ادعا منطقی نیست؛ قم اولین استانی است که تمام موقوفات خود را سنددار تکبرگ کرده است. ما اطلاعات تمام موقوفات را در اختیار داریم و آمادهایم در هر سطحی پاسخگوی شبهات باشیم.»
وی همچنین درباره رابطه مالی اوقاف با آستانه مقدسه حضرت معصومه (س) تصریح کرد که آستانه دارای تولیت مستقل است و اوقاف حق دخالت در امور اقتصادی آن را ندارد، هرچند دو مجموعه در حوزههای فرهنگی تعامل و همکاری نزدیکی با یکدیگر دارند.
اسکندری در پایان با پذیرش منصفانه ضعف دستگاه متبوع خود در زمینه اطلاعرسانی عمومی گفت: «حق با شماست؛ مجموعه ما در این بخش دچار ضعف است و ما نتوانستهایم آنگونه که شایسته است موقوفات و عواید آنها را به جامعه معرفی کنیم.»
وی برای برونرفت از این مسئله پیشنهاد راهگشایی ارائه داد و خاطرنشان کرد: «پیشنهاد من این است که یک کارگروه مشترک رسانهای بین اوقاف و خبرنگاران تشکیل شود تا اطلاعات دقیق درآمدها و هزینهکردها در اختیار شما قرار گیرد و به شکل شفاف در رسانهها بارگذاری شود؛ ما گزارشهای واقعی و ناگفتههای بسیاری برای گفتن داریم و در این مسیر به تخصص و یاری شما نیازمندیم.»