شیعه نیوز | پنج سال پس از بازگشت طالبان به قدرت، افغانستان برخلاف بسیاری از پیشبینیها شاهد ثبات نسبی بوده است. اما عوامل مختلفی میتواند این ثبات را در سالهای آینده به چالش بکشد.
به گزارش «شیعه نیوز»، پنج سال پس از آنکه طالبان بار دیگر زمام امور افغانستان را به دست گرفت، به نظر میرسد این گروه برخلاف پیشبینی بسیاری، با وجود انزوای بینالمللی، از ثبات بیشتری برخوردار شده است. با این حال، نشانههای فزایندهای وجود دارد که هشدار میدهد سالهای آینده ممکن است چالشهایی را برای طالبان به همراه داشته باشد که انسجام این گروه و ثبات حکومت آن را تهدید کند.
«مایکل کوگلمن» پژوهشگر امور جنوب آسیا در اندیشکده «شورای آتلانتیک» مستقر در واشنگتن در مقالهای در نشریه «فارن پالیسی» نوشته است که طالبان تاکنون توانسته از تهدیدهای واقعی علیه بقای خود با وجود حملات داعش خراسان، جلوگیری کند. همچنین افغانستان از زمان خروج نیروهای آمریکایی در سال ۲۰۲۱ میلادی شاهد جنگی فراگیر نبوده است.
ثبات امنیتی
کوگلمن معتقد است وضعیت امنیتی افغانستان تا حدودی بهبود یافته و پس از عملیات طالبان علیه داعش، شمار حملات کاهش پیدا کرده است. اقتصاد افغانستان نیز با وجود کاهش کمکهای خارجی، ضعف بخش خصوصی و تداوم بحرانهای انسانی، توانسته مقاومت نسبی از خود نشان دهد.
این نویسنده با اشاره به پیشبینی بانک جهانی میگوید تولید ناخالص داخلی واقعی افغانستان ممکن است حدود ۵ درصد رشد کند. رشدی که افزایش درآمدهای مالیاتی و گمرکی و همچنین گسترش تجارت با کشورهای همسایه در منطقه آسیای مرکزی از عوامل اصلی آن هستند.
کوگلمن همچنین میگوید طالبان دیگر مانند دهه ۱۹۹۰ میلادی منزوی نیست. چندین کشور در کابل نمایندگیهای دیپلماتیک خود را حفظ کردهاند و پایتختهای آسیایی نیز از دیپلماتهای طالبان استقبال میکنند. همزمان، کشورهای غربی از جمله آمریکا، دیدارهای دورهای با نمایندگان این گروه داشتهاند.
به گفته او، جامعه جهانی همچنان به دنبال به رسمیت شناختن رسمی حکومت طالبان نیست، اما تداوم حکومت این گروه را بهعنوان واقعیتی انکارناپذیر پذیرفته و با آن تعامل میکند تا جایی که طالبان در برخی مجامع بینالمللی نیز حضور یافته است.
مقاومت و تنش با پاکستان
با این حال، این پژوهشگر هشدار میدهد که پنج سال آینده ممکن است برای طالبان پرآشوبتر باشد. این هشدار پس از آن مطرح میشود که «سمیع سادات» از فرماندهان ارتش پیشین افغانستان از آغاز یک کارزار مسلحانه جدید علیه طالبان خبر داده است.
وخامت شرایط معیشتی نیز ممکن است به افزایش حمایت از گروههای مخالف طالبان و گسترش روند جذب نیرو برای مقاومت منجر شود.
از سوی دیگر، داعش خراسان همچنان یک تهدید جدی باقی مانده است. همزمان تنشها میان طالبان و پاکستان نیز رو به افزایش است. اسلامآباد، طالبان را به پناه دادن به نیروهای مسلح مخالف پاکستان متهم میکند و در واکنش، حملاتی را در آن سوی مرز انجام داده است.
کوگلمن در نهایت هشدار میدهد که افزایش فشارهای خارجی میتواند شکافهای درون طالبان را نیز عمیقتر کند. مسئلهای که ممکن است انسجامی را که به این گروه اجازه داده از زمان بازگشت به قدرت، ثبات نسبی خود را حفظ کند با تهدید مواجه سازد.