شیعه نیوز | رایان لیک، استادیار نویسندگی در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی، پیشنهاد میکند که با مراجعه به آموزههای فیلسوفان یونان باستان، بررسی شود که آیا هوش مصنوعی واقعاً میتواند فکر کند یا خیر.
به گزارش «شیعه نیوز»،از خبرگزاری کازینفورم، لیک خاطرنشان میکند که دانشجویانش ارزیابی تواناییهای فکری هوش مصنوعی، مانند پردازش، تجزیه و تحلیل و انتقال اطلاعات را آسان مییابند. با این حال، وقتی صحبت از تفکر واقعی میشود، بسیاری برای ارائه پاسخی روشن تلاش میکنند. اگرچه “هوش” و “تفکر” اغلب به عنوان مترادف در نظر گرفته میشوند، اما فیلسوفان هزاران سال است که تفاوتهای قابل توجهی بین این دو مشاهده کردهاند.
سلسله مراتب دانش افلاطون
افلاطون در گفتگوی “جمهوری” خود، مدل “خط تقسیم شده” را ارائه داد که اشکال بالاتر و پایینتر درک را از هم جدا میکند. در صدر آن، نوئسیس قرار دارد، درک شهودی از حقیقت که فراتر از عقل، باور یا ادراک حسی است. افلاطون این را به عنوان یک ویژگی روح میدانست.
در زیر آن، دیانویا، استدلال مبتنی بر استدلال و منطق قرار دارد. در زیر خط جداکننده، پیستیس، باور مبتنی بر تجربه، و ایکاسیا، تخیل یا عقیدهای که توسط برداشتهای نادرست شکل گرفته است، قرار دارند.
طبق این چارچوب، بدون تجسم فیزیکی، هوش مصنوعی نمیتواند مانند انسانها فکر کند یا بفهمد. علاوه بر این، «توهمات» مکرر هوش مصنوعی، هنگامی که اطلاعات قابل قبول اما نادرستی تولید میکند، شبیه ایکاسیا – پایینترین شکل درک در سلسله مراتب افلاطون – است.
تقسیمبندی عقل از نظر ارسطو
ارسطو، شاگرد افلاطون، در اثر خود «درباره روح»، بین عقل فعال و منفعل تمایز قائل شد. عقل فعال یا نوس، غیرمادی است و از تجربه معنا میآفریند و فراتر از ادراک بدنی میرود. عقل منفعل به بدن گره خورده است و بدون درگیر شدن در استدلال، برداشتهای حسی را دریافت میکند.
دیدگاههای ارسطو در مورد بلاغت همچنین نشان میدهد که تصمیمگیری به بدن، حواس و تجربه زیسته نیاز دارد. برای او، بلاغت چیزی بیش از اقناع بود؛ این شامل مشاهده چگونگی شکلگیری افکار انسان توسط حقایق، احساسات و شخصیت بود. جای تردید است که هوش مصنوعی به این شکل از بلاغت استفاده کند.
یکی دیگر از مفاهیم کلیدی ارسطویی، فرونسیس یا خرد عملی است. ارسطو در «اخلاق نیکوماخوس»، فرونسیس را به عنوان تجربه زندگی تعریف میکند که نه تنها تفکر صحیح، بلکه توانایی به کارگیری افکار را به سمت اهداف فضیلتمندانه هدایت میکند. در حالی که هوش مصنوعی میتواند حجم عظیمی از دادهها را تجزیه و تحلیل کند، فرونسیس فراتر از اطلاعات است و خرد و درک اخلاقی را در بر میگیرد.
پاسخ خود هوش مصنوعی
امروزه، هوش مصنوعی اشکال فیزیکی بسیاری به خود میگیرد، از وسایل نقلیه خودران گرفته تا رباتهای مراقبتهای بهداشتی. اگر، همانطور که فیلسوفان باستان معتقد بودند، هوش نیاز به تجسم دارد، ممکن است به نظر برسد که هوش مصنوعی به تفکر انسان نزدیکتر میشود.
با این حال، این اشکال، اجسام واقعی نیستند، بلکه سیستمهایی هستند که بر اساس کد، الگوریتم و دادهها ساخته شدهاند. به نظر میرسد درک شهودی، احساسات و خرد عملی نیاز به یک شکل تجسمیافته دارند که توسط تجربه زیسته شکل گرفته باشد.