۱

روزی که وهابیت کربلا را فتح کرد

علامه آقا احمد بهبهانی در ضمن وقایع سال 1215ه.ق به نقل حمله وهابیون به کربلا می‌پردازد
کد خبر: ۸۲۶۰۷
۰۱:۳۱ - ۲۴ دی ۱۳۹۳

سید محمد حسین یثربی

کتاب دو جلدی «مرآت الاحوال جهان‌نما» از آن رو اهمیت دارد که مولف آن، علامه آقا احمد بهبهانی (1119-1243ه.ق) از دانشمندان و فقهای عصر خود بوده و در نگارش سفرنامه اش، با دقت عمل کرده است. ایشان به دلیل آن که از بیت علم و مرجعیت علامه مجدد وحید بهبهانی قدس سره بوده، توجهی خاص به معرفی علمای عصر خود و نیز بناهای تاریخی، مذهبی داشته و گزارشی دقیق از حوزه علمیه نجف اشرف نگاشته است.

آقا احمد بهبهانی در سفری که پانزده سال طول کشیده، در مسیر سفر به شبه قاره هند، بخش وسیعی از ایران را نیز توصیف نموده و مشاهدات خود را ثبت کرده است. در هند نیز از بیان پوشش گیاهی مناطق مختلف، حیوانات و وضع آب و هوا تا آداب و رسوم مردم و وضع سیاسی و حکومت و نقش کمپانی استعماری هند شرقی را به رشته تحریر درآورده است.
یکی از نکات مهم این کتاب، حضور آقا احمد، در نجف اشرف و در زمانی است که وهابیت شهرهای نجف و کربلا را مورد هجوم قرار داده بودند. ایشان به همراه استاد خود مرحوم علامه شیخ جعفر کاشف الغطاء و دیگر علما و طلاب، به مدت چهار ماه از نجف اشرف حراست نموده و وقایع آن زمان را گزارش کرده است.

مولف این سفرنامه پس از نقل به قتل رسیدن آقا محمد خان قاجار (1211ه.ق) و به قدرت رسیدن فتحعلی شاه می نویسد:

و در این اثناء آوازه آمدن سپاه ضلالت دستگاه جماعت وهابی، عجب شور و فتوری در دل‌های مجاورین انداخت. مدت چهار ماه را در شب‌ها به قلعه مبارکه می‌رفتیم و تا صبح به کشیک و حفاظت مشغول می‌شدیم. استادی جناب شیخ با جماعت طلبه عرب در سمت خود می‌بودند و من با جماعت طلبه عجم در مقام زین العابدین که در جنب صفّه صفاست و چون خوف شدید شد، و زنان را طاقت تحمل آن نبود، صبیه خاله با والدین و اخوین خود به کربلای معلّی رفتند و من در نجف اشرف ماندم و بعد از رفع آن خوف معاودت کردند و فرزندی محمد باقر در آن سفر در کربلا فوت شد.

علامه آقا احمد بهبهانی در ضمن وقایع سال 1215ه.ق به نقل حمله وهابیون به کربلا می‌پردازد. این حمله در روز عید غدیر رخ داده است. در آن روز مردم کربلا برای زیارت غدیریه حضرت امیرالمومنین علیه السلام به نجف رفته بودند و کربلا از نظر حفاظت ضعیف شده بود. وی می نویسد:
در این اوان خبر استیلای جماعت وهابی به کربلای معلّی و قتل و غارت آن بلده طیبه رسید و مجمل این احوال آن است که مقدسین و اهالی آن بلده در سنه یکهزار و دوصد و شانزده به جهت زیارت عید غدیر به عتبه‌بوسی حضرت امیرالمومنین علیه السلام به نجف اشرف رفتند و در آن شهر آن قدری از مردان مجتمع نبودند، سعود نامسعود چون بر این معنی مطلّع شد، به آن بلده طیبه شبیخون آورده و در ماه ذی الحجة الحرام در یوم عید غدیر که مردم به تهیه زیارت و عید مشغول بودند قلعه را محاصره کرد به جهت قلّت مردم و کمی سامان و مساهله عمر آقای ناصبی حاکم آنجا مقاومت نتوانستند نمود و منهزم شدند.
پس سپاه ضلالت دستگاه، دروازه حصار را شکسته و از اطراف دیگر نیز داخل شهر شده شروع به قتل و نهب کردند؛ چنان که تقریبا سه هزار کس از مقدسین و مجاورین و زوار به درجه شهادت رسیدند و خرابی بسیار به قبّه مبارکه و حرم محترم خامس آل عبا و سرور مظلومان و خانه‌های مجاوران رسانیدند و در وقت زوال، بدون باعث و سبب ظاهری از شهر به سمت موطن خود که «درعیّه» [منطقه ای در 20 کیلومتری ریاض، پایتخت کنونی عربستان، زادگاه آل سعود و محمد بن عبدالوهاب] است، رفتند.

مولف در ادامه پس از ارائه مختصری از شرح حال محمد بن عبدالوهاب (که فرقه وهابیت به نام او شناخته می‌شود)، به بیان تفکر وهابیت می‌پردازد و از منظر یک عالم محقق، نظریه‌های وهابیت را نقل می‌کند. خلاصه گزارشی که علامه آقا احمد از نظرات محمد بن عبدالوهاب داده است، چنین است:

همه فرقه‌های اسلام ، مانند یهودیان و مسیحیان کافر و مشرک هستند و در زمره بت‌پرستان به شمار می‌آیند چون به اولیا و بزرگان مذهبی خود توسل می کنند؛ بنابراین همه آنها واجب‌القتل و مشرک هستند.
نویسنده مرآت الاحوال پس از نقل این نظریه دهشتناک، یکی از نامه‌های محمد بن عبدالوهاب را که در بیان تکفیر تمام مسلمانان نوشته است، به صورت کامل نقل کرده است، نامه‌ای که متمرکز بر موضوع شرک و توحید است و توسل و شفاعت خواستن را شرک اعلام می‌کند.
بی‌شک مطالعه افکار و شناخت مخالفان، مهم‌ترین و اصلی‌ترین راه برای مقابله است. امروزه منابع فکری ظهور گروه‌های تندرو در اختیار ماست و روش علمی اقتضا می‌کند مسایل را بر اساس واقعیات تحلیل کرده و راه علاج را تبیین نماییم.

 

ارسال نظرات
نظرات حاوی عبارات توهین آمیز منتشر نخواهد شد
نام:
ایمیل:
* نظر:
غیر قابل انتشار: ۰
در انتظار بررسی: ۰
انتشار یافته: ۱
نظرات بینندگان
yas par par
Iran, Islamic Republic of
۰۵:۵۹ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۴
با.نام.یا.محیط با سلام انتشار سفرنامه ها و مقالاتی از وقایع مربوط به مسلمانان و به خصوص شیعیان بسیار به فراگیری دانش و تجارب که گذشتگان دارا بودند برای جوانان امروز کار گشا ودر بالا بردن سطح اگاهی انان سود مند است.
با عذر خواهی از حضرت اقا ابا عبدالله علیه السلام که جانم به قربان ایشان و خاندانشان چرا کربلا که خاک پاکش توتیای جشمان ما تربتبتش شفای امراض ما است مورد ان همه ناجوانمردی وهجوم وحمله قرار بگیرد. خدایا همه وهابیان از اجداد ملعونشان و خودسان را به درک واصل کن.